در دنیای بی‌رحم بازی‌های آنلاین رقابتی، هیچ‌چیز اعصاب‌خردکن‌تر از این نیست که دقیقاً در لحظه کشیدن ماشه یا دادن یک پاس حساس، بازی شما برای کسری از ثانیه قفل کند و وقتی به خودتان می‌آیید، متوجه شوید که کشته شده‌اید یا گل خورده‌اید. اکثر گیمرها در چنین مواقعی فوراً دکمه Tab را می‌زنند تا عدد پینگ خود را چک کنند و تمام تقصیرها را گردن آن می‌اندازند؛ اما حقیقت این است که در تاریک‌ترین لایه‌های زیرساخت شبکه، دشمنی به مراتب خطرناک‌تر و بی‌صدا به نام پکت لاس وجود دارد که حتی با پینگ 20 هم می‌تواند گیم‌پلی شما را نابود کند.

در این مقاله می‌خوانیم:

در این مقاله قرار است این دو مفهوم حیاتی شبکه را از زیر ذره‌بین مهندسی رد کنیم و به زبانی ساده اما کاملاً تخصصی، کالبدشکافی کنیم تا بدانید چرا گاهی اوقات اینترنت ظاهراً پرسرعت شما، در بازی‌های آنلاین فاجعه به بار می‌آورد.

پینگ و پکت لاست در بازی

پینگ (Ping) چیست؟ مسابقه دو و میدانیِ اطلاعات

برای درک دقیق پینگ، باید بدانیم که اینترنت چطور کار می‌کند. کلمه Ping مخفف Packet Internet Groper است و در ساده‌ترین حالت، مدت زمانی است که طول می‌کشد تا یک درخواست (مثل فشردن کلید شلیک روی کیبورد یا کنترلر) از سیستم شما به سرور مرکزی بازی ارسال شود و سرور پاسخ آن را (تایید شلیک) دوباره به سیستم شما برگرداند. این رفت و برگشت با واحد میلی‌ثانیه (ms) اندازه‌گیری می‌شود. به عنوان مثال، وقتی در حال تجربه یک رقابت نفس‌گیر در Call of Duty هستید و پینگ شما روی 80 میلی‌ثانیه است، یعنی از لحظه‌ای که شما کلیک می‌کنید تا لحظه‌ای که سرور بازی می‌فهمد شما شلیک کرده‌اید، 80 میلی‌ثانیه طول کشیده است. این تاخیر در واقع نشان‌دهنده فاصله فیزیکی و کیفیت مسیردهی (Routing) بین مودم شما و سرورهای بازی (مثلاً در فرانکفورت یا بحرین) است.

در دنیای گیمینگ حرفه‌ای، هرچه این عدد به صفر نزدیک‌تر باشد، بازی واکنش‌پذیرتر است. پینگ زیر 50 میلی‌ثانیه برای اکثر بازی‌های رقابتی ایده‌آل است. وقتی پینگ شما بالای 100 یا 150 می‌رود، شما دچار تاخیر (Delay) می‌شوید؛ به این معنی که شما دشمن را می‌بینید و شلیک می‌کنید، اما چون دیتای شما دیرتر از دیتای حریف به سرور رسیده است، سرور حق را به حریف می‌دهد و شما بازنده دوئل می‌شوید.

مسیر پینگ

پکت لاس (Packet Loss) چیست؟ اطلاعاتی که هرگز به مقصد نمی‌رسند!

دیتایی که در بستر اینترنت جابه‌جا می‌شود، به صورت یک جریان پیوسته و یکپارچه نیست؛ بلکه به قطعات بسیار کوچکی به نام «پکت» (Packet) یا بسته اطلاعاتی خرد می‌شود. در یک بازی آنلاین، هر پکت شامل اطلاعات حیاتی و فشرده‌ای از مختصات کاراکتر شما، زاویه دید، مقدار خون (HP) و اکشن‌هایی است که انجام داده‌اید. پکت لاس زمانی رخ می‌دهد که شما مثلاً 100 بسته اطلاعاتی را به سمت سرور می‌فرستید، اما به دلیل نویز شدید روی خطوط مسی تلفن، ترافیک بیش از حد تجهیزات مخابراتی یا تداخل امواج، 5 بسته در میان راه نابود می‌شوند و هرگز به سرور بازی نمی‌رسند.

اثر پکت لاس در بازی کاملاً مخرب و غیرقابل پیش‌بینی است. فرض کنید در بازی EA Sports FC در حال انجام یک حمله هستید و دکمه پاس عمقی را می‌زنید. انیمیشن پاس دادن روی مانیتور شما اجرا می‌شود، اما چون پکتِ مربوط به دستور پاس دادن در شبکه گم شده است، سرور اصلاً متوجه اقدام شما نمی‌شود. ناگهان صفحه بازی پرش می‌کند (پدیده‌ای که به آن Rubber-banding یا تلپورت شدن می‌گویند) و می‌بینید توپ زیر پای بازیکن حریف است! سرور چون پکت شما را دریافت نکرده، مجبور می‌شود جای خالی آن اطلاعات را حدس بزند یا به آخرین دیتای سالمی که داشته برگردد، که نتیجه آن پرش‌های ناگهانی کاراکترها به جلو و عقب، ثبت نشدن تیرها (Hit Registration Fail) و کشته شدن پشت دیوارهای بتنی است.

پکت لاست

واقعیت پینگ و پکت لاس در شبکه‌های داخلی؛ چطور مسیر را بهینه‌تر کنیم؟

در ارتباطات اینترنتی داخل ایران، عوامل متعددی در سطح شبکه وجود دارند که مستقیماً روی پایداری پینگ و ایجاد پکت لاس تاثیر می‌گذارند. دلیل اصلی این نوسانات معمولاً به طولانی بودن مسیرهای ارتباطی (Routing) تا سرورهای خارجی بازی‌ها، محدودیت‌های پهنای باند بین‌الملل، تحریم‌های اعمال‌شده روی کاربران ایرانی و لزوم عبور داده‌ها از گره‌های (Nodes) متعدد شبکه برمی‌گردد. زمانی که پکت‌های دیتای بازی شما به سمت سرور مقصد حرکت می‌کنند، طی کردن این مسیر پیچیده و طولانی باعث می‌شود احتمال ریزش پکت‌ها و افزایش زمان رفت‌وبرگشت داده‌ها بیشتر شود.

با وجود اینکه بخش عمده‌ای از این موارد به ساختار کلی شبکه اینترنت مربوط می‌شود، اما با چند راهکار نرم‌افزاری و بهینه‌سازی مسیر، می‌توانید تاثیر این اختلالات را روی بازی خود به حداقل برسانید:

  • استفاده از سرویس‌های کاهش پینگ: از آنجایی که یکی از چالش‌های اصلی، مسیریابی (Routing) طولانی به سمت سرور بازی‌هاست، ابزارهای کاهش پینگ (مانند ExitLag یا نمونه‌های معتبر داخلی مثل رادار گیم و الکترو) بسیار کاربردی هستند. این نرم‌افزارها دیتای بازی شما را از مسیرهای اختصاصی، خلوت‌تر و تونل‌های بهینه‌شده عبور می‌دهند تا پکت لاس کاهش یابد.

  • مانیتورینگ دقیق و بستن نرم‌افزارهای پس‌زمینه ویندوز: در شرایطی که اتصال شبکه در نوسان است، کوچک‌ترین مصرف دیتای اضافه می‌تواند پینگ را به‌شدت بالا ببرد. قبل از ورود به بازی، مطمئن شوید دانلودهای خودکار استیم، اپیک گیمز، آپدیت‌های ویندوز و حتی برنامه‌های ارتباطی غیرضروری کاملاً بسته‌اند. مدیریت پهنای باند و جلوگیری از اشغال شدن حجم آپلود توسط برنامه‌های پس‌زمینه، یکی از مهم‌ترین قدم‌ها برای جلوگیری از افت کیفیت شبکه شماست.

نتیجه‌گیری نهایی؛ ترجیح گیمرهای حرفه‌ای چیست؟

اگر بخواهیم این دو فاکتور را در کفه ترازو قرار دهیم، باید گفت پینگ بالا شبیه به رانندگی در یک ترافیک سنگین اما روان است؛ شما دیرتر به مقصد می‌رسید، اما کنترل فرمان هنوز در دست شماست. اما پکت لاس دقیقاً شبیه به سقوط ماشین در چاله‌های عمیق وسط اتوبان است؛ شما کنترل همه‌چیز را از دست می‌دهید. به همین دلیل است که پرو پلیرها ترجیح می‌دهند با پینگ ثابتِ 100 بازی کنند، اما حتی 1 درصد پکت لاس را در شبکه خود تحمل نمی‌کنند، زیرا در بازی‌های شوتر یا ورزشی، از دست رفتن یک فریم از اطلاعات، برابر با از دست رفتن کل بازی است.