دنیای گیمینگ همیشه درگیر یک نبرد بیپایان است: کیفیت گرافیک بالاتر در برابر نرخ فریم (FPS) روانتر. در گذشته، گیمرها مجبور بودند برای داشتن فریمریت بالا، تنظیمات گرافیکی را کاهش دهند و از خیر جزئیات بصری بگذرند. اما شرکت انویدیا (NVIDIA) با معرفی تکنولوژی DLSS، قانون این بازی را برای همیشه تغییر داد.
در این مقاله میخوانیم:
در این مقاله، به زبان ساده و تخصصی بررسی میکنیم که DLSS اصلاً چیست، چگونه کار میکند و چرا جدیدترین نسخه آن یعنی DLSS5، با خلق گرافیکهای خیرهکننده باعث عصبانیت شدید سازندگان بازی شده است!
تکنولوژی DLSS چیست و دقیقاً چگونه کار میکند؟
کلمه DLSS مخفف عبارت Deep Learning Super Sampling (نمونهبرداریِ فوقالعاده با یادگیری عمیق) است. این تکنولوژی یک قابلیت انحصاری برای کارت گرافیکهای سری RTX انویدیا محسوب میشود.
به زبان ساده، DLSS یک تکنیک ارتقای مقیاس تصویر (Upscaling) بر پایه هوش مصنوعی است.
نحوه کار آن به این شکل است که وقتی شما یک بازی سنگین را اجرا میکنید، کارت گرافیک شما موتور بازی را مجبور میکند تا تصویر را در یک رزولوشن پایینتر (مثلاً 1080) پردازش یا رندر کند. پردازش در رزولوشن پایین باعث میشود کارت گرافیک فشار بسیار کمتری تحمل کند و در نتیجه فریمریت (FPS) به شدت بالا برود.
در مرحله بعد، هوش مصنوعی انویدیا وارد عمل میشود. این هوش مصنوعی با استفاده از هستههای پردازشی فیزیکی و مخصوصی روی کارت گرافیک به نام Tensor Cores، پیکسلهای از دست رفته را با دقت ریاضی حدس زده و تصویر را بزرگ و شفاف میکند. در نهایت، خروجی کار به شکل یک تصویر 4k باکیفیت و بسیار روان روی مانیتور شما نمایش داده میشود.
تنظیمات DLSS در منوی بازیها را چگونه انتخاب کنیم؟
اگر در منوی تنظیمات گرافیکی بازی خود (بخش Display یا Graphics) گزینه DLSS را پیدا کردید، معمولاً با چند حالت مختلف روبهرو میشوید که باید بر اساس سیستم خود یکی را انتخاب کنید:
- Quality (کیفیت): کمترین افت کیفیت گرافیکی را دارد و فریمریت را تا حد معقولی افزایش میدهد. این حالت برای رزولوشنهای 1080 و 1440 بهترین انتخاب است.
- Balanced (متعادل): تعادلی عالی بین حفظ کیفیت تصویر و افزایش فریم برقرار میکند.
- Performance (عملکرد): فریمریت را به شدت بالا میبرد اما ممکن است تصویر در فواصل دور کمی تاریک یا تار شود. این حالت برای بازی کردن روی مانیتورهای 4K پیشنهاد میشود.
- Ultra Performance: بیشترین میزان FPS ممکن را میدهد اما کیفیت تصویر افت محسوسی پیدا میکند. (فقط برای رزولوشنهای بسیار بالا مثل 8K کاربرد دارد).
ورود به عصر جدید؛ تکنولوژی DLSS5 چگونه مرزهای گرافیک را جابهجا کرد؟
انویدیا در جدیدترین نسخه تکنولوژی خود، یعنی DLSS5، پارادایم و تعریف هوش مصنوعی در گیمینگ را به طور کامل تغییر داد. تا پیش از این، تمام تلاش DLSS این بود که تصویر را باکیفیتتر کند یا فریمها را افزایش دهد؛ اما در DLSS5 بر اساس اطلاعات فنی منتشر شده، تمرکز اصلی DLSS5 بر تزریق جزئیات بصری و متریالهای فوتورئالیستی (بسیار واقعگرایانه) به صحنههای بازی است.
این مدل هوش مصنوعی، تصویر اصلی رندر شده توسط موتور بازی را صرفاً به عنوان یک «بوم نقاشی خام» در نظر میگیرد و سپس خودش عناصر پیچیده گرافیکی را روی آن سوار میکند. مهمترین این تکنیکها عبارتند از:
- پراکندگی نور زیرسطحی (Subsurface Scattering): شبیهسازی نحوه عبور نور از بافتهای نیمهشفاف مانند پوست انسان (که باعث میشود لبههای گوش در برابر نور، قرمز و طبیعی به نظر برسند) پردازش بسیار سنگینی نیاز دارد. DLSS5 این تعامل نوری پیچیده را مستقیماً با هوش مصنوعی روی پوست کاراکترها اعمال میکند تا از حالت پلاستیکی و مصنوعی خارج شوند.
- تعامل نور با متریال مو: محاسبه دقیق برخورد و بازتاب نور روی تکتک تارهای مو برای ایجاد جلوهای سینمایی.
- تزریق جزئیات میکرو (Micro-Details): هوش مصنوعی در این نسخه مستقلاً میتواند بافتهایی مثل چین و چروکهای ریز صورت، منافذ پوست و سایههای ظریف را به مدل شخصیتها اضافه کند.
در دموهای اولیه، این فناوری در بازی Starfield سطح جزئیات شخصیتها را به شکل خیرهکنندهای ارتقا داده و در بازی Hogwarts Legacy با اضافه کردن چین و چروک به صورت کاراکترها، چهرههایی به مراتب طبیعیتر خلق کرده است. عناوین جدیدتری نظیر Resident Evil Requiem و Assassin’s Creed Shadows نیز از پیشگامان نمایش قدرت فوقالعاده DLSS5 هستند.
روی تاریک هوش مصنوعی؛ چرا سازندگان بازی از DLSS5 خشمگین هستند؟
این پیشرفت عظیم از نظر فنی بینظیر است، اما صدای اعتراض و خشم سازندگان بازی را درآورده است. مایک یورک (Mike York)، انیماتور سرشناس و برجسته عناوینی چون God of War Ragnarok و Death Stranding 2، نقدی بسیار جدی و تکنیکال به این فناوری وارد کرده است.
مشکل اصلی مایک یورک و سایر هنرمندان صنعت گیم با DLSS5 در یک جمله خلاصه میشود: این تکنولوژی کیفیت تصاویر موجود را بهبود نمیدهد، بلکه در حال تولید دادههای بصری کاملاً جدید و خودسرانه است!
در پروسه ساخت یک بازی، طراحان هنری (Art Directors) نورپردازی، بافتها، میزان رنگپریدگی یا سایههای روی صورت یک کاراکتر را با دقت ریاضی تنظیم میکنند تا حس خاصی (مثلاً خستگی، ترس، بیماری یا سرمای محیط) را به گیمر منتقل کنند.
اما وقتی بازیکن DLSS5 را روشن میکند، هوش مصنوعی انویدیا با اضافه کردن چین و چروکهای دلخواه خود یا تغییر متریال پوست برای واقعگرایانهتر شدن، عملاً دیدگاه هنری سازنده (Art Direction) را نابود میکند. از نگاه انیماتورها، این فاجعه است؛ زیرا گیمر دیگر اثری که کارگردان هنری با وسواس طراحی کرده را نمیبیند، بلکه تصویری را میبیند که هوش مصنوعی انویدیا با سلیقه خودش خلق کرده است!
