اگر تا به حال هنگام بازی کردن با گوشی احساس کرده‌اید که دستگاهتان به‌طرز نگران‌کننده‌ای داغ شده، تنها نیستید. این یکی از شایع‌ترین مشکلات کاربران بازیهای موبایلی است، به‌خصوص با عنوان‌های سنگین و گرافیک بالا مثل کالاف دیوتی موبایل، پابجی و .... . خبر خوب این است که در بیشتر موارد، داغشدن گوشی طبیعی است؛ اما دانستن دلیل آن کمک میکند بفهمید کِی باید نگران شوید و چطور می‌توانید از دستگاهتان محافظت کنید.
در این مقاله می‌خوانیم:
پردازنده گرافیکی موبایل، منبع اصلی گرما
بخش اصلی داغشدن گوشی در بازی، دو قطعه است: CPU (پردازنده مرکزی) و GPU (پردازنده گرافیکی). وقتی یک بازی سنگین اجرا می‌کنید، این دو قطعه با تمام توان کار می‌کنند؛ CPU منطق بازی، هوش مصنوعی و فیزیک صحنه را محاسبه میکند و GPU مسئول رندر گرافیک سه‌بعدی و جلوه‌های بصری است. این حجم بالای محاسبات، جریان الکتریکی زیادی از مدارها عبور می‌دهد و طبق قوانین پایه‌ی فیزیک، هر مقاومت الکتریکی در مسیر جریان، مقداری گرما تولید میکند. هرچه بازی سنگین‌تر و فریمریت بالاتر باشد، این دو قطعه بیشتر کار می‌کنند و گرمای بیشتری تولید میشود.
باتری هم نقش مهمی دارد
برای تامین انرژی این پردازش سنگین، باتری باید جریان زیادی را با سرعت بالا تخلیه کند. این انتقال انرژی هرگز صد‌درصد بازده ندارد؛ بخشی از آن به‌صورت گرما در خود باتری هدر می‌رود. به همین دلیل است که بازی طولانی‌مدت، هم گوشی را مقدار زیادی گرم و هم باتری را سریع‌تر خالی میکند.
نمایشگر و فعالیت شبکه
صفحه‌نمایش با روشنایی بالا و نرخ تازه‌سازی زیاد (مثلاً 90 یا 120 هرتز) نیز انرژی و در نتیجه گرما تولید میکند. علاوه بر این، در بازیهای آنلاین چندنفره، ماژول شبکه (وای‌فای یا دیتای موبایل) دائماً در حال ارسال و دریافت اطلاعات است که این هم به گرمای کلی دستگاه اضافه میشود.
گوشی‌ها فن ندارند
تفاوت اصلی گوشی با لپ‌تاپ یا کامپیوتر رومیزی در سیستم خنک‌کنندگی است. کامپیوترها فن دارند که هوا را بهطور فعال جابه‌جا میکند، اما گوشی‌های هوشمند تنها به روش «غیرفعال» خنک میشوند؛ یعنی گرما باید از طریق بدنهی فلزی، پلاستیکی یا شیشه‌ای دستگاه به هوای اطراف منتقل شود. وقتی این فرآیند طبیعی نتواند با حجم گرمای تولیدشده هماهنگ باشد، دما بالا می‌رود.
عوامل بیرونی که وضعیت را بدتر می‌کنند
- بازی حین شارژ: شارژ کردن گوشی خودش گرما تولید میکند؛ اگر همزمان بازی هم بکنید، دو منبع گرما همزمان فعال میشوند و فشار حرارتی دوچندان میشود.
- قاب و گارد ضخیم: قابهای محافظ، به‌خصوص مدل‌های ضخیم، مانع خروج گرما از بدنه میشوند و مثل پوشیدن لباس زمستانی هنگام دویدن ماراتن عمل می‌کنند.
- نور مستقیم خورشید و محیط گرم: بازی کردن زیر نور آفتاب یا در فضایی گرم (مثل داخل ماشین در تابستان) باعث میشود دمای محیط هم به گرمای داخلی گوشی اضافه شود.
- گرفتن گوشی در دست یا قرار دادن روی سطح نرم: این کار راه تبادل گرما با هوا را می‌بندد و باعث تجمع حرارت میشود.
- قدیمی بودن گوشی: با گذشت زمان، خمیر حرارتی (thermal paste) روی پردازنده فرسوده میشود و انتقال گرما را کم‌اثرتر میکند، بنابراین گوشی‌های قدیمی‌تر معمولاً سریع‌تر داغ می‌کنند.
آیا داغشدن گوشی خطرناک است؟
گرمشدن ملایم گوشی هنگام بازی، طبیعی و بی‌خطر است؛ تولیدکنندگان گوشی‌ها را طوری طراحی و آزمایش می‌کنند که در چنین شرایطی بهطور ایمن کار کنند. اما وقتی دما خیلی بالا برود، اکثر گوشی‌ها بهطور خودکار وارد حالت «محدودسازی حرارتی» (thermal throttling) میشوند؛ یعنی سرعت پردازنده را کم می‌کنند تا دما پایین بیاید. همین باعث افت فریمریت یا کندی بازی میشود که خودش یک مکانیزم محافظتی است، نه نشانهی خرابی.
نکته‌ی مهم اینجاست که گرمای مکرر و شدید در درازمدت می‌تواند به سلامت باتری آسیب بزند و عمر مفید آن را کاهش دهد. بنابراین اگر گوشی شما مدام آن‌قدر داغ میشود که لمس آن ناخوشایند است، یا بازی‌ها بهطور مکرر با افت شدید عملکرد یا خاموش‌شدن ناگهانی همراه است، بهتر است در کنترل دمای گوشی خودتان بیشتر دقت کنید چون این یک Fact (حقیقت) علمی است: گرما به باتری گوشی آسیب می رساند.
چند راهکار ساده برای کاهش داغی گوشی
- کیفیت گرافیک بازی را کمی پایین بیاورید یا فریمریت را محدود کنید.
- هنگام بازی، گوشی را شارژ نکنید.
- قاب ضخیم را حین بازیهای طولانی از روی گوشی بردارید.
- اپلیکیشن‌های پس‌زمینه و ویژگی‌هایی مثل بلوتوث یا GPS را که استفاده نمی‌کنید خاموش کنید.
- روشنایی صفحه را کم کنید.
- هر از گاهی استراحت کوتاه بدهید تا دستگاه فرصت خنک‌شدن پیدا کند.
- از بازی زیر نور مستقیم آفتاب یا در محیط بسیار گرم خودداری کنید.
در مجموع، داغشدن گوشی خصوصا گوشی های گیمینگ هنگام بازی نتیجه‌ی طبیعیِ کار سخت پردازنده، پردازنده گرافیکی، باتری و نمایشگر در کنار نبود سیستم خنک‌کننده‌ی فعال (مثل فن) است. عوامل بیرونی مثل شارژ همزمان، قاب ضخیم، نور آفتاب و قدیمی‌بودن گوشی هم این وضعیت را تشدید می‌کنند. تا زمانی که گوشی فقط گرم شود و پس از پایان بازی خنک شود، جای نگرانی نیست؛ اما گرمای شدید و مداوم می‌تواند نشانهی نیاز به تغییر عادت‌های استفاده یا حتی بررسی سلامت باتری باشد.
هنوز دیدگاهی درباره این مقاله ذکر نشده است، شما اولین دیدگاه را درباره این مقاله بنویسید