چگونه Resident Evil را بازی کنیم؟ ترتیب زمانی داستان و تاریخ انتشار

کمتر فرنچایزی در تاریخ بازی‌های ویدیویی وجود دارد که بتواند سه دهه دوام بیاورد و همچنان در اوج باشد، اما Resident Evil یک استثناست. از لحظه‌ای که اولین زامبی در سال 1996 سرش را به سمت دوربین چرخاند، تا امروز که در سال 2026 منتظر انتشار Resident Evil Requiem هستیم، کپکام بارها و بارها ژانر «وحشت و بقا» را بازتعریف کرده است. این سری بازی‌ها مسیری طولانی را از دوربین‌های ثابت و کنترل‌های تانکی، به اکشن سینمایی، سپس به وحشت اول‌شخص و در نهایت به ریمیک‌های شاهکار نسل جدید طی کرده‌اند.

اما با وجود این همه نسخه اصلی، بازسازی (Remake)، پیش‌درآمد (Prequel) و اسپین‌آف، ورود به این دنیای تاریک برای بازیکنان جدید می‌تواند گیج‌کننده باشد. آیا باید بازی‌ها را به ترتیب انتشار تجربه کرد یا بر اساس خط زمانی داستان؟ آیا نسخه Zero قبل از نسخه اول بازی می‌شود؟ در این مقاله، ما تمام بازی‌های اصلی سری Resident Evil را به ترتیب تاریخ انتشار بررسی کرده‌ایم تا نه‌تنها تکامل گیم‌پلی و گرافیک را مشاهده کنید، بلکه بهترین مسیر برای فهمیدن داستان پیچیده‌ی ویروس‌ها و شرکت آمبرلا را نیز پیدا کنید. تفنگ‌هایتان را پر کنید؛ سفر طولانی ما به قلب تاریکی آغاز می‌شود.

نگاهی به DLCها و گسترش‌دهنده‌های سری Resident Evil

فرنچایز Resident Evil در ابتدا با مفهوم «اکسپنشن» یا بسته‌های الحاقی بزرگ شناخته نمی‌شد؛ چرا که در 15 سال ابتدایی عمر این سری، زیرساخت‌های لازم برای عرضه چنین محتواهایی به صورت دیجیتال فراهم نبود. با این حال، از ابتدای دهه 2010 میلادی، کپکام رویکرد خود را تغییر داد و برای افزایش طول عمر بازی‌هایش، به تولید DLC روی آورد. امروزه تقریباً تمام نسخه‌های مدرن این سری، آپدیت‌های پس از انتشار دریافت می‌کنند؛ از قسمت‌های کوتاه و اضافی در Revelations 2 گرفته تا ماد «Additional Orders» برای بخش Mercenaries در بازی Village. اگرچه بسیاری از این محتواها اکنون به عنوان بخشی از نسخه پایه شناخته می‌شوند، اما در این میان چند «گسترش‌دهنده واقعی» نیز منتشر شده‌اند که محتوای داستانی بسیار مهمی دارند. برای طرفداران دوآتشه، تجربه عناوینی مثل «Shadows of Rose» در نسخه هشتم و به‌ویژه «Separate Ways» در نسخه چهارم (که شاید بهترین اکسپنشن کل تاریخ این فرنچایز باشد) برای درک کامل داستان و جزئیات شخصیت‌ها حیاتی است.

گسترش وحشت به دنیای گوشی‌های هوشمند

با پیشرفت سخت‌افزاری تلفن‌های همراه، کپکام فرصت را غنیمت شمرد تا تجربه وحشت را از کنسول‌های خانگی به جیب کاربران منتقل کند. سری موبایل رزیدنت اویل مسیر پرفراز و نشیبی را طی کرده است؛ از نسخه‌های پورت شده‌ی کلاسیک و بازی‌های جاوا گرفته تا عناوین مدرن و گرافیکی که با موتور RE Engine ساخته شده‌اند. این بازی‌ها به طرفداران اجازه می‌دهند تا حتی در حرکت نیز با زامبی‌ها و سلاح‌های بیولوژیکی مبارزه کنند و جنبه‌های متفاوتی از داستان این فرنچایز را در قالب‌های متنوعی مثل شوترهای آرکید یا بازی‌های پازل‌محور تجربه کنند.

پلتفرم‌ها و تاریخچه انتشار نسخه‌های کلاسیک

سری رزیدنت اویل در ابتدا به عنوان یک بازی انحصاری برای کنسول پلی‌استیشن متولد شد، اما به دلیل محبوبیت خیره‌کننده، به سرعت راه خود را به سایر پلتفرم‌ها از جمله رایانه‌های شخصی و کنسول‌های نینتندو و سگا باز کرد. در این بخش، نگاهی دقیق به تاریخ عرضه اولین نسخه‌ها و پلتفرم‌های مقصد آن‌ها خواهیم داشت تا ببینیم این فرنچایز چگونه در اواخر دهه 90 میلادی به یک پدیده جهانی تبدیل شد.

Resident Evil

تاریخ انتشار: 22 مارس 1996 همه چیز از اینجا شروع شد؛ عنوانی که نه‌تنها تولد یک فرنچایز افسانه‌ای بود، بلکه ژانر «وحشت و بقا» (Survival Horror) را برای همیشه تعریف کرد. در سال 1996، شینجی میکامی بازیکنان را در نقش اعضای گروه S.T.A.R.S (کریس ردفیلد و جیل ولنتاین) به عمارت مخوف اسپنسر فرستاد، جایی که با مدیریت محدود مهمات، زوایای دوربین ثابت و کنترل‌های تانکی، حس انزوا و ترس را با گوشت و پوست خود لمس می‌کردند. این بازی با دیالوگ‌های فراموش‌نشدنی و اتمسفر سنگینش، استاندارد طلایی بازی‌های ترسناک کلاسیک را بنا نهاد.

Resident Evil 2

تاریخ انتشار: 21 ژانویه 1998 این دنباله‌ی شاهکار، مقیاس وحشت را از یک عمارت دورافتاده به خیابان‌های هرج‌ومرج‌زده‌ی «راکون سیتی» (Raccoon City) گسترش داد. کپکام با معرفی دو قهرمان تازه‌کار، یعنی «لئون اس. کندی» (Leon S. Kennedy) و «کلر ردفیلد» (Claire Redfield)، داستانی پیچیده‌تر و سینمایی‌تر را روایت کرد. نوآوری اصلی این بازی، سیستم «Zapping» بود که به بازیکن اجازه می‌داد با انجام سناریوی A و B برای هر شخصیت، داستان را از زوایای مختلف تجربه کند و تصمیماتش در یک سناریو بر دیگری تاثیر بگذارد؛ ویژگی‌ای که ارزش تکرار بازی را به‌شدت بالا برد.\

Resident Evil 3: Nemesis

تاریخ انتشار: 22 سپتامبر 1999 اگر زامبی‌های کند و آرام شما را نمی‌ترساندند، «نمسیس» (Nemesis) قواعد بازی را تغییر داد. در این نسخه، «جیل ولنتاین» (Jill Valentine) در تلاش برای فرار از شهر رو به نابودی راکون سیتی بود، اما توسط یک سلاح بیولوژیکی هوشمند و بی‌رحم تعقیب می‌شد که می‌توانست درها را باز کند و حتی از اتاق‌های امن عبور کند. این بازی با اضافه کردن قابلیت جاخالی دادن (Dodge)، ساخت مهمات و انتخاب‌های لحظه‌ای (Live Selection)، گیم‌پلی را اکشن‌تر و پرتنش‌تر کرد و به یکی از نمادین‌ترین بازی‌های سری تبدیل شد.

Resident Evil Survivor

تاریخ انتشار: 27 ژانویه 2000 این بازی اولین تلاش جدی کپکام برای ورود به سبک تیراندازی اول‌شخص (FPS) در دنیای رزیدنت اویل بود. داستان بازی حول محور خلبانی به نام «آرک تامپسون» (Ark Thompson) می‌چرخد که پس از سقوط هلیکوپتر در «جزیره شینا» (Sheena Island)، حافظه‌اش را از دست داده است. اگرچه این عنوان به عنوان یک بازی فرعی و سازگار با تفنگ نوری (Light Gun) طراحی شده بود و از نظر فنی و داستانی به کیفیت سه‌گانه اصلی نمی‌رسید، اما جسارت سازندگان برای تغییر زاویه دوربین و تجربه دنیای بازی از دید اول‌شخص، در تاریخچه این سری قابل توجه است.

Resident Evil – Code: Veronica

تاریخ انتشار: 28 مارس 2000 این عنوان جهشی بزرگ در گرافیک و روایت سری ایجاد کرد و اولین نسخه‌ای بود که پس‌زمینه‌های از پیش رندر شده را کنار گذاشت و محیط‌های کاملاً سه‌بعدی و پویا را ارائه داد. داستان بازی ماجراجوییِ کلر ردفیلد (Claire Redfield) را دنبال می‌کند که در جستجوی برادرش کریس، در جزیره مخوف راکفورت (Rockfort Island) زندانی می‌شود و با خاندان اشرافی و دیوانه‌ی اشفورد (Ashford) روبرو می‌شود. بسیاری از طرفداران قدیمی، این بازی را به دلیل اهمیت بسیار بالای داستانی، بازگشت آلبرت وسکر و چالش‌های سخت گیم‌پلی، دنباله‌ی حقیقی و معنوی برای نسخه دوم می‌دانند که داستان آمبرلا را وارد فاز جدیدی کرد.

Resident Evil Survivor 2 – Code: Veronica

تاریخ انتشار (کنسول‌ها): 8 نوامبر 2001 این بازی که ابتدا برای دستگاه‌های آرکید ژاپن و سپس برای پلی‌استیشن 2 پورت شد، تلاشی دیگر برای ترکیب دنیای رزیدنت اویل با سبک تیراندازی اول‌شخص و تفنگ‌های نوری (Light Gun) بود. داستان بازی در واقعیت رخ نمی‌دهد، بلکه کابوس یا رویایی است که شخصیت کلر ردفیلد در هنگام پرواز به سمت قطب جنوب می‌بیند و وقایع و دشمنان نسخه Code: Veronica را در قالبی اکشن و امتیازی بازسازی می‌کند. با حذف معماها و تمرکز بر شلیک به دشمنان در زمان محدود، این نسخه بیشتر یک تجربه آرکید کوتاه بود تا یک بازی ترس و بقای کامل.

Resident Evil Gaiden

تاریخ انتشار: 14 دسامبر 2001 یک تجربه عجیب و منحصر‌به‌فرد که به طور انحصاری برای کنسول دستی Game Boy Color منتشر شد و لئون اس. کندی و بری برتون (Barry Burton) محبوب را در یک کشتی لوکس پر از زامبی به نام Starlight قرار داد. به دلیل محدودیت‌های سخت‌افزاری آن زمان، گیم‌پلی ترکیبی از زاویه دید از بالا به پایین (Top-down) برای گشت‌وگذار و یک سیستم مبارزه اول‌شخصِ ریتمیک بود که در آن بازیکن باید نشانگر را دقیقاً در مرکز هدف متوقف می‌کرد. با اینکه داستان آن بعدها توسط کپکام از خط زمانی اصلی خارج شد (Non-canon)، اما تلاش سازندگان برای آوردن وحشت به یک کنسول جیبی 8 بیتی ستودنی بود.

Resident Evil (2002 Remake)

تاریخ انتشار: 22 مارس 2002 این بازسازی که ابتدا برای گیم‌کیوب منتشر شد، استاندارد طلایی ریمیک‌ها در تاریخ بازی‌های ویدیویی محسوب می‌شود. شینجی میکامی با بازگشت به عمارت اسپنسر، نه‌تنها گرافیک و نورپردازی را به طرز حیرت‌انگیزی ارتقا داد، بلکه با اضافه کردن مکانیک‌های جدیدی مثل «کریمسون هدها» (Crimson Heads) و آیتم‌های دفاعی (خنجر و شوکر)، وحشت و تنش بازی را به سطحی جدید رساند. اضافه شدن محتواهای تازه، از جمله خط داستانی غم‌انگیز و تکان‌دهنده‌ی «لیزا ترور» (Lisa Trevor)، عمق بیشتری به داستان بخشید و تجربه بازی را حتی برای کسانی که نسخه اصلی 1996 را حفظ بودند، تازه، غیرقابل پیش‌بینی و ترسناک کرد.

Resident Evil Zero

تاریخ انتشار: 12 نوامبر 2002 این پیش‌درآمد داستانی که وقایع 24 ساعت قبل از حادثه عمارت اسپنسر را روایت می‌کند، ربکا چمبرز (Rebecca Chambers)، عضو جوان گروه S.T.A.R.S و بیلی کوئن (Billy Coen)، زندانی فراری را در قطاری شوم به نام «اکلیپتیک اکسپرس» (Ecliptic Express) همراه می‌کند. نوآوری بزرگ و چالش‌برانگیز این نسخه، سیستم «Partner Zapping» بود که به بازیکن اجازه می‌داد در لحظه بین دو شخصیت سوییچ کند و برای حل معماها یا مبارزه با هیولاها از توانایی‌های منحصر‌به‌فرد هر کدام بهره ببرد. تصمیم بحث‌برانگیز حذف صندوق‌های جادویی (Item Box) و مجبور کردن بازیکن به رها کردن آیتم‌ها روی زمین، مدیریت منابع را در این بازی به یکی از سخت‌ترین‌ها در کل سری تبدیل کرد.

Resident Evil: Dead Aim

تاریخ انتشار: 13 فوریه 2003 به عنوان چهارمین نسخه از سری فرعی «Gun Survivor»، این بازی یکی از موفق‌ترین و روان‌ترین تجربه‌های تلفیقی کپکام در آن دوران بود که حرکت و گشت‌وگذار در محیط را به صورت سوم‌شخص و سیستم مبارزه و تیراندازی را به صورت اول‌شخص ارائه می‌داد. داستان مامور آمریکایی «بروس مک‌گیورن» (Bruce McGivern) و مامور چینی «فانگ لینگ» (Fong Ling) را در یک کشتی اقیانوس‌پیما روایت می‌کند که توسط ویروس ترکیبی تی-جی (t-G virus) آلوده شده است. با وجود کوتاه بودن نسبی بازی، پشتیبانی از تفنگ نوری GunCon 2 و بهبود قابل توجه گرافیک نسبت به نسخه‌های قبلی Survivor، آن را به عنوانی جذاب برای دارندگان پلی‌استیشن 2 تبدیل کرد.

Resident Evil Outbreak

این بازی که در 11 دسامبر 2003 منتشر شد، یک تجربه انقلابی و بسیار جلوتر از زمان خود بود که برای اولین بار قابلیت بازی آنلاین و همکاری چندنفره (Co-op) را به دنیای رزیدنت اویل آورد. برخلاف نسخه‌های اصلی که داستان قهرمانان نظامی را روایت می‌کردند، Outbreak بر سرنوشت هشت شهروند معمولی در راکون سیتی تمرکز داشت که هر کدام مهارت‌ها و ویژگی‌های منحصر‌به‌فردی داشتند و باید با همکاری یکدیگر قبل از اینکه نوار عفونت (Virus Gauge) آن‌ها پر شود، از شهر فرار می‌کردند.

Resident Evil Outbreak: File #2

این عنوان که کمتر از یک سال بعد در 9 سپتامبر 2004 عرضه شد، در واقع ادامه‌دهنده راه نسخه قبلی بود و پنج سناریوی جدید و چالش‌برانگیز را به ماجراجویی‌های بازماندگان راکون سیتی اضافه کرد. معروف‌ترین مرحله‌ی آن، باغ‌وحش راکون سیتی بود که بازیکنان را با حیوانات آلوده شده مثل فیل‌ها و شیرهای زامبی روبرو می‌کرد. اگرچه هسته گیم‌پلی تغییر چندانی نکرده بود، اما بهبودهایی در هوش مصنوعی یارها و امکان شلیک در حین حرکت، تجربه بازی را روان‌تر و تاکتیکی‌تر کرده بود.

Resident Evil 4

نقطه‌ی عطف و انقلابی‌ترین بازی تاریخ این سری که در 11 ژانویه 2005 منتشر شد، نه‌تنها سرنوشت رزیدنت اویل، بلکه کل ژانر اکشن سوم‌شخص را با معرفی دوربین «روی شانه» (Over-the-shoulder) برای همیشه تغییر داد. لئون اس. کندی که حالا یک مامور ویژه دولت است، برای نجات دختر رئیس‌جمهور به روستایی مرموز در اسپانیا فرستاده می‌شود، اما به جای زامبی‌های کند، با روستاییان باهوش و سریعی روبرو می‌شود که توسط انگل «لاس پلاگاس» کنترل می‌شوند. این تغییر رویکرد از «وحشت بقا» به «وحشت اکشن»، همراه با سیستم ارتقای سلاح و مبارزات درگیرکننده، آن را به یکی از بهترین بازی‌های تاریخ ویدیو گیم تبدیل کرد.