معرفی بهترین بازی‌های مارول؛ تجربه‌ای شبیه به فیلم‌های هالیوود

اگر از آن دسته افرادی هستید که هر بار تریلر یک فیلم از مارول منتشر می‌شود چند بار پشت‌سرهم آن را تماشا می‌کنید، احتمالاً تا الان به این فکر افتاده‌اید که چرا فقط باید تماشاگر باشید؟ خبر خوب این است که صنعت بازی‌سازی هم سال‌هاست روی دنیای مارول سرمایه‌گذاری جدی کرده و حاصلش، مجموعه‌ای از بازی‌هایی است که هم می‌توانند حس‌وحال یک فیلم مارولی را به شما بدهند و هم شما را واقعاً داخل نبرد قهرمان‌های موردعلاقه‌تان قرار دهند. در این مقاله بازی‌ها را در چهار دسته بررسی کرده‌ایم: عناوین اکشن و ماجراجویی تک‌نفره، بازی‌های تیمی و رقابتی، بازی‌های موبایلی و کارتی، و در انتها هم نگاهی داریم به بزرگ‌ترین پروژه‌های در راه دنیای مارول.

بخش اول: بازی‌های اکشن و ماجراجویی تک‌نفره

این دسته قلب تپنده‌ی بازی‌های مارول است؛ عناوینی که با روایت داستانی قوی، شخصیت‌پردازی عمیق و گیم‌پلی اکشن‌محور، تجربه‌ای شبیه به یک فیلم مارولیِ قابل‌بازی ارائه می‌دهند.

1. Marvel's Spider-Man

• استودیوی سازنده: Insomniac Games
• ناشر: Sony Interactive Entertainment
• تاریخ انتشار: September 7, 2018
• پلتفرم: PlayStation 4، نسخه‌ی ریمستر روی PlayStation 5، و از سال 2022 روی PC (استیم)
• امتیاز متاکریتیک: 87 از 100 امتیاز کاربران در استیم: بسیار مثبت، با میانگین بالای 90 درصد نظرات مثبت روی نسخه‌ی PC

شاید بشود گفت Marvel’s Spider-Man نقطه‌ی شروع واقعی «عصر طلایی» بازی‌های مارول بود. Insomniac یک نیویورک زنده و نفس‌کش ساخته که در آن پیتر پارکر، جدا از خط داستانی فیلم‌ها، روایت مستقل و بالغی از اسپایدرمن ارائه می‌دهد؛ اما حس‌وحالش دقیقاً همان چیزی است که طرفداران دنیای سینمایی مارول (MCU) از یک اسپایدرمن انتظار دارند. بعدها هم با آپدیت‌هایی لباس‌های الهام‌گرفته از فیلم Spider-Man: No Way Home به بازی اضافه شد. از نظر فروش، به‌تنهایی بیش از 20 میلیون نسخه فروخته و مجموعه‌ی اسپایدرمن اینسامنیاک تا سال 2024 روی‌هم‌رفته از مرز 50 میلیون نسخه عبور کرده است. از نظر گیم‌پلی هم تار زدن روی ساختمان‌های نیویورک یکی از لذت‌بخش‌ترین حرکت‌های تاریخ بازی‌های ابرقهرمانی محسوب می‌شود.

2. Marvel's Spider-Man: Miles Morales

• استودیوی سازنده: Insomniac Games
• ناشر: Sony Interactive Entertainment
• تاریخ انتشار: November 12, 2020
• پلتفرم: PlayStation 4 و 5، از سال 2022 روی PC
• امتیاز متاکریتیک: 85 از 100

Marvel’s Spider-Man: Miles Morales شخصیتی است که خیلی از طرفداران مارول او را اول از همه با انیمیشن فوق‌العاده‌ی Spider-Man: Into the Spider-Verse شناختند؛ همان انیمیشنی که با طراحی بصری منحصربه‌فردش اسکار بهترین انیمیشن را هم گرفت. این بازی همان محبوبیت را می‌گیرد و مایلز را در دنیای «زمینی‌تر» و واقع‌گرایانه‌تر بازی‌های اینسامنیاک قرار می‌دهد. اگرچه نسبت به بازی اول کوتاه‌تر است، اما داستان شخصی و صمیمانه‌ی آن درباره‌ی هویت‌یابی یک نوجوان که تازه قدرت گرفته، بازی را خاص می‌کند. از نظر فروش، این عنوان توانست حدود 11 میلیون نسخه بفروشد. گیم‌پلی آن پایه‌ی همان تار زدن نسخه‌ی اول را دارد، اما با قدرت‌های ونوم مایلز و فضای زمستانی و پرنور هارلم، حس تجربه‌ای تازه دارد.

3. Marvel's Spider-Man 2

• استودیوی سازنده: Insomniac Games
• ناشر: Sony Interactive Entertainment
• تاریخ انتشار: October 20, 2023
• پلتفرم: ابتدا انحصاری PlayStation 5، از ژانویه‌ی 2025 روی PC هم منتشر شد
• امتیاز متاکریتیک: 90 از 100 (بالاترین امتیاز در میان بازی‌های اینسامنیاک)
• امتیاز کاربران در استیم: بسیار مثبت، حدود 81 تا 83 درصد نظرات مثبت

Marvel’s Spider-Man 2 از نظر امتیاز نقد، بهترین عنوان مجموعه‌ی اسپایدرمن است؛ برای اولین‌بار می‌توانید بین پیتر پارکر و مایلز مورالس سوییچ کنید. ورود ونوم به داستان، همان شخصیتی که هالیوود هم روی فیلم‌های مستقلش سرمایه‌گذاری کرده، یکی از بزرگ‌ترین جذابیت‌های این نسخه است و لباس سیمبیوت تجربه‌ی مبارزات را کاملاً دگرگون می‌کند. از نظر فروش، بازی رکورد سریع‌ترین بازی فروخته‌شده‌ی استودیوهای پلی‌استیشن را زد و تا اواسط سال 2024 به بیش از 11 میلیون نسخه رسید؛ روی PC هم در همان دو روز اول بیش از 8 میلیون دلار فروخت. گیم‌پلی آن با اضافه‌شدن بال‌های پرنده، سرعت جابه‌جایی در شهر را چند برابر کرده است.

4. Marvel's Guardians of the Galaxy

• استودیوی سازنده: Eidos-Montréal
• ناشر: Square Enix
• تاریخ انتشار: October 26, 2021
• پلتفرم: PlayStation 4/5، Xbox One/Series، PC، Nintendo Switch
• امتیاز متاکریتیک: حدود 81 تا 84 (بسته به پلتفرم)
• امتیاز کاربران در استیم: بسیار مثبت، با حدود 93 تا 94 درصد نظرات مثبت

Eidos-Montréal به‌جای کپی‌کردن لحن فیلم‌های جیمز گان، روایت مستقل و تازه‌ای از نگهبانان کهکشان ساخته که هم شوخ‌طبعی و هم عمق احساسی خودش را دارد و ساندترک الهام‌گرفته از دهه‌های 70 و 80 حس نوستالژیک آشنایی از فیلم‌ها را زنده نگه می‌دارد. جالب اینجاست که با وجود نقدهای بسیار مثبت، از نظر فروش عملکرد ضعیفی داشت؛ خود اسکوئر انیکس هم اعلام کرد این بازی به اهداف فروش نرسیده است. از نظر گیم‌پلی، شما در نقش استار-لورد رهبری گروه را بر عهده دارید و دیالوگ‌های بین اعضای تیم، همان رابطه‌ی خانواده‌وار فیلم‌ها را کاملاً منتقل می‌کند.

5. Marvel's Midnight Suns

• استودیوی سازنده: Firaxis Games
• ناشر: 2K
• تاریخ انتشار: December 2, 2022
• پلتفرم: PlayStation 4/5، Xbox One/Series، PC، بعدتر Nintendo Switch
• امتیاز متاکریتیک: حدود 81 تا 83 (بسته به پلتفرم)
• امتیاز کاربران در استیم: عموماً مثبت، حدود 77 درصد نظرات مثبت

اگر دنبال چیزی فراتر از فیلم‌های اکشن مارول و نزدیک‌تر به لایه‌های ماوراءالطبیعه و کمیک‌محورِ این دنیا هستید، این گزینه‌ی ایده‌آلی است. سازندگان بازی‌های XCOM این‌بار سراغ بلید، گوست رایدر، اسکارلت ویچ و دکتر استرنج رفته‌اند و ترکیب مبارزات نوبتی مبتنی بر کارت با بخش‌های شبیه‌ساز اجتماعی در صومعه، تجربه‌ای کاملاً متفاوت ارائه می‌دهد. با وجود نقدهای درخشان، این بازی از نظر فروش ناامیدکننده بود؛ فقط در ماه اول حدود 200 هزار نسخه روی استیم فروخت. بااین‌حال، بین طرفداران واقعی مارول به دلیل عمق استراتژیک و توجه به شخصیت‌پردازی، طرفداران پروپاقرصی پیدا کرده است.

6. Marvel's Iron Man VR

• استودیوی سازنده: Camouflaj
• ناشر: Sony Interactive Entertainment (نسخه‌ی Meta Quest 2 هم توسط Oculus Studios منتشر شد)
• تاریخ انتشار: July 3, 2020
• پلتفرم: PlayStation VR (2020)، Meta Quest 2 (2023)
• امتیاز متاکریتیک: حدود 75 از 100

اگر تا امروز فکر کرده‌اید «کاش می‌شد فقط یک لحظه زره آیرون‌من را بپوشی و پرواز کنی»، این بازی دقیقاً همان چیزی است که به آن نیاز دارید. با کنترلرهای حرکتی، دست‌هایتان تبدیل به ریپالسورهای تونی استارک می‌شود و پرواز در آسمان یکی از بهترین تجربه‌های واقعیت مجازی دنیای بازی‌ها به‌حساب می‌آید. منتقدان از داستان نسبتاً کلیشه‌ای و برخی مشکلات فنی روی نسخه‌ی PSVR انتقاد کردند، اما نسخه‌ی Meta Quest 2 با گرافیک بهتر و کنترل‌های اصلاح‌شده خیلی از همین ایرادها را برطرف کرد.

7. LEGO Marvel Super Heroes

• استودیوی سازنده: TT Games
• ناشر: Warner Bros. Interactive Entertainment
• تاریخ انتشار: November 21, 2013
• پلتفرم: تقریباً همه‌ی پلتفرم‌های موجود؛ از PS3 و Xbox 360 تا PS4/5، Xbox One/Series، Wii U و PC
• امتیاز متاکریتیک: حدود 79 تا 80 از 100

LEGO Marvel Super Heroes یکی از دوست‌داشتنی‌ترین تجربه‌های خانوادگی دنیای مارول است. TT Games با طنز همیشگی سری LEGO، طیف گسترده‌ای از شخصیت‌های مارول از هالک و ولورین گرفته تا ددپول را کنار هم آورده و یک نیویورک باز و قابل‌کاوش ساخته. گیم‌پلی آن ترکیبی از پازل، پلتفرمر و کمی مبارزه است که بیشتر برای سرگرمی ساده و بی‌دغدغه طراحی شده تا چالش جدی؛ گزینه‌ی خوبی برای تجربه‌ی مارول در کنار خانواده یا دوستان.

بخش دوم: بازی‌های تیمی و رقابتی

این دسته حول محور بازی با دیگران می‌چرخد؛ چه به‌صورت هم‌تیمی در برابر هوش مصنوعی، چه رقابتی در برابر بازیکنان دیگر.

8. Marvel Rivals

• استودیوی سازنده: NetEase Games
• تاریخ انتشار: December 6, 2024
• پلتفرم: PC، PlayStation 5، Xbox Series X/S (رایگان)
• امتیاز متاکریتیک: 74 از 100
• امتیاز کاربران در استیم: عموماً مثبت، حدود 76 از 100

اگر اهل بازی‌های تیراندازی گروهی هستید، Marvel Rivals یکی از پرسروصداترین اتفاقات دو سال اخیر بوده است. این بازی رایگان با بیش از 30 شخصیت از دل کمیک‌ها و فیلم‌های مارول، در همان 72 ساعت اول بیش از 10 میلیون بازیکن جذب کرد و تا فوریه‌ی 2025 به بیش از 40 میلیون بازیکن رسید. طراحی شخصیت‌ها با الهام از تصویر بصری آشنای MCU انجام شده و محیط‌های قابل‌تخریب و توانایی‌های ترکیبی (Team-Up) بین قهرمان‌ها، ارجاعات مستقیمی به همکاری‌های آشنای فیلم‌ها دارند. گیم‌پلی آن سریع، شلوغ و پر از لحظات نمایشی است.

9. Marvel's Avengers

• استودیوی سازنده: Crystal Dynamics (با همکاری Eidos-Montréal و Nixxes)
• ناشر: Square Enix
• تاریخ انتشار: September 4, 2020
• پلتفرم: PlayStation 4/5، Xbox One/Series، PC، Stadia (این بازی از سپتامبر 2023 از فروشگاه‌های دیجیتال حذف شده و دیگر قابل‌خرید نیست)
• امتیاز متاکریتیک: حدود 67 تا 72

بازی با داستان اصلی خوبی شروع می‌شود؛ کمالا خان محور روایت است و لحظات ابتدایی بازی از نظر روایی واقعاً قدرتمندند. اما بخش «سرویس زنده»ی بازی با ماموریت‌های تکراری، منوهای پیچیده و مشکلات فنی متعدد، نتوانست انتظارات را برآورده کند. با وجود فروش اولیه‌ی نسبتاً خوب، در نهایت با فروش حدود 3 میلیون نسخه، این پروژه از نظر تجاری ناامیدکننده لقب گرفت و ساپورت آن در سال 2023 به‌طور کامل متوقف شد؛ همچنان به‌عنوان یک نمونه‌ی درس‌آموز در تاریخ بازی‌های مارول ارزش بررسی دارد.

10. Marvel Ultimate Alliance 3: The Black Order

• استودیوی سازنده: Team Ninja
• ناشر: Nintendo (انحصاری Nintendo Switch)
• تاریخ انتشار: July 19, 2019
• امتیاز متاکریتیک: 73 از 100

این بازی بازگشت مجموعه‌ی محبوب Ultimate Alliance بعد از ده سال وقفه بود و داستانش مستقیماً یادآور فیلم‌های Avengers: Infinity War و Endgame است؛ تانوس و گروه بلک اوردر به‌دنبال سنگ‌های بی‌نهایت هستند و شما باید با تیمی از قهرمان‌های آونجرز، نگهبانان کهکشان و ایکس‌من جلویشان را بگیرید. نقدها مختلط بود، اما تعداد بالای شخصیت‌های قابل‌بازی و امکان بازی چهار نفره‌ی آنلاین و آفلاین، آن را به یک تجربه‌ی سرگرم‌کننده برای بازی با دوستان تبدیل کرد. تا دسامبر 2022 بیش از 1.6 میلیون نسخه فروخته است.

11. Marvel vs. Capcom: Infinite

• استودیوی سازنده و ناشر: Capcom
• تاریخ انتشار: June 12, 2017
• پلتفرم: PlayStation 4، Xbox One، PC (استیم)
• امتیاز متاکریتیک: حدود 69 از 100 (نقدها «متوسط» ارزیابی شدند)
• امتیاز کاربران در استیم: مختلط، حدود 67 از 100

برای طرفدارانی که بازی‌های مبارزه‌ای کلاسیک را دوست دارند، این بازی جایی است که دنیای مارول با شخصیت‌های محبوب کپکام رودررو می‌شود. خط داستانی بازی حول سنگ‌های بی‌نهایت می‌چرخد؛ دقیقاً همان مفهومی که Avengers: Infinity War هم محور اصلی‌اش بود. متاسفانه این بازی نسبت به نسخه‌های قبلی سری، هم از نظر گرافیک و هم تعداد شخصیت‌ها با انتقاد جدی طرفداران قدیمی روبه‌رو شد. بااین‌حال، مبارزات تیمی دونفره‌ی آن همچنان سریع، فنی و پر از ترکیب‌های نمایشی است.

بخش سوم: بازی‌های موبایلی و کارتی

12. Marvel Snap

• استودیوی سازنده: Second Dinner
• تاریخ انتشار: October 18, 2022
• پلتفرم: iOS، Android، PC (استیم)
• امتیاز: روی OpenCritic امتیاز 86 از 100 (رتبه‌ی «Mighty») گرفته و نقدهای کاربری آن هم اغلب مثبت است.

بازی‌سازانی که پشت Marvel Snap هستند، همان تیمی هستند که قبلاً Hearthstone را ساختند و همین تجربه در طراحی این بازی کاملاً مشهود است. تفاوت اصلی این عنوان، فرمت فوق‌فشرده‌ی آن است؛ هر مسابقه فقط حدود سه دقیقه طول می‌کشد اما در همین مدت کوتاه باید با انتخاب هوشمندانه از بین صدها کارت شخصیت مارولی (از آیرون‌من و کاپیتان مارول گرفته تا شخصیت‌های کیهانی‌تر) استراتژی بچینید. از نظر تجاری، بازی موفقیت چشمگیری داشته و تا سال 2024 بیش از 200 میلیون دلار درآمد و بیش از 15 میلیون دانلود ثبت کرده است. اگر دنبال یک بازی سبک برای پر کردن وقت‌های خالی هستید که همچنان عمق استراتژیک واقعی دارد، این گزینه را از دست ندهید.

بخش چهارم: بازی‌های مهم در راه

Marvel's Wolverine .13

• استودیوی سازنده: Insomniac Games
• ناشر: Sony Interactive Entertainment
• پلتفرم: انحصاری PlayStation 5
• تاریخ انتشار: 15 سپتامبر 2026

بعد از موفقیت چشمگیر مجموعه‌ی اسپایدرمن، اینسامنیاک این‌بار سراغ یکی از تاریک‌ترین و محبوب‌ترین شخصیت‌های ایکس‌من رفته است. این بازی یک اکشن-ماجراجویی تک‌نفره و روایت‌محور است، برخلاف بازی‌های اسپایدرمن دنیای باز نیست، و داستانی مستقل دارد که از کمیک خاصی اقتباس نشده. لوگان در این بازی به مقصدهایی مثل مادریپور، سراسر کانادا و توکیو سفر می‌کند تا سرنخ‌هایی از گذشته‌اش پیدا کند؛ در این مسیر شخصیت‌هایی مثل جین گری و سیبرتوث هم حضور دارند. سازندگان بازی اعلام کرده‌اند لحن این عنوان نسبت به بازی‌های اسپایدرمن بسیار خشن‌تر، بالغانه‌تر و پرخون‌تر خواهد بود و برای رده‌ی سنی بزرگ‌سال (Mature) ساخته شده است.

Marvel's Blade .14

• استودیوی سازنده: Arkane Lyon
• ناشر: Bethesda Softworks (زیرمجموعه‌ی Xbox Game Studios)
• پلتفرم: PC، Xbox Series X/S، PlayStation 5
• تاریخ انتشار: هنوز رسماً اعلام نشده؛ طبق شایعات معتبر صنعت، احتمال انتشار در سال 2027 بیشتر است.

استودیوی آرکین لیون که سازنده‌ی عناوین شناخته‌شده‌ای مثل Dishonored و Deathloop است، این‌بار روی اریک بروکس، همان شکارچی خون‌آشام معروف به «بلید» کار می‌کند. برخلاف بازی‌های همیشه اول‌شخص این استودیو، Blade یک عنوان تک‌نفره و سوم‌شخص خواهد بود که داستانش در پاریس می‌گذرد؛ شهری که در تریلر معرفی بازی هم در میانه‌ی یک قرنطینه و آژیر خطر نشانش دادند. تا امروز فقط یک تریلر مفهومی از بازی منتشر شده و جزئیات گیم‌پلی هنوز فاش نشده است. لازم به ذکر است که این پروژه اخیراً با گزارش‌هایی درباره‌ی افزایش هزینه‌ی تولید و همچنین بازنگری‌های ساختاری در استودیوهای زیرمجموعه‌ی ایکس‌باکس همراه بوده، بنابراین همچنان با کمی عدم قطعیت درباره‌ی آینده‌اش روبه‌رو هستیم.

دنیای بازی‌های مارول؛ متنوع‌تر از همیشه

در نهایت، دنیای بازی‌های مارول خیلی بزرگ‌تر و متنوع‌تر از آن است که بتوان آن را به یک ژانر یا یک استودیوی خاص محدود کرد. از ماجراجویی‌های تک‌نفره و سینمایی مجموعه‌ی Spider-Man گرفته تا بازی‌های رقابتی، کارتی و پروژه‌های بزرگی که هنوز در راه هستند، هرکدام بخشی از این دنیای گسترده را تشکیل می‌دهند. بازی‌هایی مثل Guardians of the Galaxy و Midnight Suns هم یادآوری می‌کنند که کیفیت بالا همیشه تضمینی برای موفقیت تجاری نیست، در حالی که موفقیت Marvel Rivals و Marvel Snap نشان می‌دهد علاقه‌ی طرفداران به تجربه‌های جدید مارولی همچنان ادامه دارد. حالا با نزدیک‌شدن به انتشار Marvel's Wolverine و ادامه‌ی ساخت Marvel's Blade، به نظر می‌رسد آینده‌ی این دنیا همچنان پر از خبرها و اتفاقات تازه خواهد بود.