لور The Elder Scrolls سرشار از داستانها و اسطورههای گوناگون درباره آفرینش جهان، خدایان و نژادهای ساکن تامریل است. یکی از مهمترین بخشهای این اسطورهشناسی به ایدرا (Aedra) و ددرا (Daedra) مربوط میشود. ددراها از مشارکت در شکلگیری ماندوس (Mundus)، جهان فانی، خودداری کردند، در حالی که ایدراها بخش بزرگی از وجود و قدرت خود را برای شکل دادن به جهان مادی فدا کردند. گفته میشود بقایای این قدرت بعدها به یکی از سرچشمههای جادوی موجود در جهان تبدیل شد.
در این مقاله میخوانیم:
- شکلگیری پانتئون امپراتوری
- 1. آکاتوش؛ خدای اژدهای زمان
- 2. آرکی؛ خدای زندگی و مرگ
- 3. دیبلا؛ الهه عشق، زیبایی و هنر
- 4. جولیانوس؛ خدای خرد و منطق
- 5. کینارث؛ الهه آسمان، باد و عناصر
- 6. مارا؛ مادر الهه و نماد عشق و شفقت
- 7. استندار؛ خدای قدرت عادلانه و شفقت
- 8. زنیثار؛ خدای کار، تجارت و بازرگانی
- تالوس؛ ایزد نهم
- تالوس و ممنوعیت پرستش او
- تفاوت پانتئون امپراتوری با خدایان فرهنگهای دیگر
نمایش بیشتر نمایش کمتر
از آنجا که نژادهای گوناگونی در تامریل زندگی میکنند، هر فرهنگ نیز برداشت و اسطورههای مخصوص به خود را درباره آفرینش و خدایان دارد. به همین دلیل، یک خدا ممکن است در فرهنگهای مختلف با نام، ویژگیها یا حتی داستانی متفاوت شناخته شود. پانتئون امپراتوری (Imperial Pantheon) یکی از مهمترین نظامهای دینی در این میان است.
شکلگیری پانتئون امپراتوری
پس از شورش بردگان علیه آیلیدها، آلسییا (Alessia)، بردهای سابق که بعدها نخستین امپراتوری انسانها را بنیان گذاشت، تلاش کرد عناصر مهم ادیان مختلف را در یک نظام مذهبی واحد گرد هم آورد. او برای شکل دادن به این نظام، مهمترین خدایان موجود در پانتئونهای نوردها و آیلیدها را با یکدیگر ترکیب کرد. نتیجه این فرایند چیزی بود که بعدها به پانتئون امپراتوری تبدیل شد.
پانتئون آلسییا در ابتدا شامل هشت ایزد بود. این هشت ایزد همان چیزی هستند که بعدها بهعنوان هشت ایزد اصلی پانتئون امپراتوری شناخته شدند. با این حال، چندین قرن بعد اتفاق مهمی رخ داد که تعداد خدایان این مجموعه را به نه رساند.
تیبر سپتیم (Tiber Septim)، بنیانگذار امپراتوری سوم، پس از مرگ به مقام خدایی رسید و با نام تالوس (Talos) مورد پرستش قرار گرفت. به این ترتیب، تالوس بعدها به هشت ایزد اولیه اضافه شد و مجموعهای که زمانی هشت ایزد داشت، به خدایان نهگانه (Nine Divines) تبدیل شد.
در برخی مناطق، برای تاکید بر اینکه تالوس بعدها به این مجموعه اضافه شده است، خدایان نهگانه را «هشت و یک» (Eight and One) مینامند. با این حال، پرستش تالوس در تمام نقاط تامریل پذیرفته نیست و در دوره چهارم حتی بهطور رسمی در قلمرو امپراتوری ممنوع شد.
1. آکاتوش؛ خدای اژدهای زمان
آکاتوش (Akatosh)، خدای اژدهای زمان، مهمترین و اصلیترین ایزد پانتئون امپراتوری به شمار میرود. او در کنار خدایانی مانند لورخان (Lorkhan) و مارا (Mara)، تقریباً در تمام پانتئونهای مهم تامریل جایگاهی دارد.
طبق برخی افسانهها، آکاتوش نخستین خدایی بود که در جریان آفرینش شکل گرفت. ظهور او باعث شد دیگر ارواح نیز به دنبال او پدیدار شوند و در شکلگیری جهان نقش داشته باشند.
در اسطورهشناسی الفی، آکاتوش با آوری-اِل (Auri-El)، خدای بزرگ الفها، یکی دانسته میشود. بسیاری از بوسمرها و آلتْمرها نیز خود را از نسل مستقیم این خدا میدانند.
بنابراین، اگرچه آکاتوش در پانتئون امپراتوری جایگاه بسیار مهمی دارد، تصویر او در میان فرهنگهای مختلف یکسان نیست و الفها او را با نام و پیشینهای متفاوت، یعنی آوری-اِل، میشناسند.
2. آرکی؛ خدای زندگی و مرگ
آرکی (Arkay) که گاهی Ark'ay نیز نوشته میشود، با چرخه طبیعی زندگی و مرگ ارتباط دارد. مهمترین نقش او به مرگ، خاکسپاری و آیینهای مربوط به مراسم تدفین مربوط میشود.
درباره منشا آرکی روایتهای متفاوتی وجود دارد. برخی افسانهها میگویند او در ابتدا یک موجود فانی بود و به درخواست مارا به مقام خدایی رسید. روایتهای دیگری ادعا میکنند که آرکی فرزند آکاتوش، یعنی نخستین خدا، بوده است.
به دلیل ارتباط آرکی با چرخه زندگی و مرگ، کاهنان او با نکرومانسی مخالفت میکنند. از دیدگاه آنان، تبدیل مردگان به موجودات زنده یا استفاده جادویی از اجساد، چرخه طبیعی زندگی و مرگ را مختل میکند.
3. دیبلا؛ الهه عشق، زیبایی و هنر
دیبلا (Dibella) که برخی او را دیبه (Dibe) نیز مینامند، الهه عشق، زیبایی، موسیقی و هنر است. او در برخی فرهنگها با عنوان «ملکه آسمان» نیز شناخته میشود.
فرقهها و گروههای مذهبی مختلفی حول دیبلا شکل گرفتهاند. برخی از این گروهها بر موضوعاتی مانند توانمندسازی زنان تمرکز دارند و برخی دیگر به آموزش هنرهای جنسی میپردازند.
با این حال، جایگاه دیبلا در همه مناطق تامریل یکسان نیست. برای نمونه، در برخی مناطق اسکایریم در دوران چهارم، پیروان و آموزگاران هنرهای دیبلایی با دید منفی جامعه روبهرو شده و حتی طرد و منزوی میشدند.
4. جولیانوس؛ خدای خرد و منطق
جولیانوس (Julianos) خدای خرد و منطق است و در میان نوردها با نام ژونال (Jhunal) شناخته میشود.
حوزههای مرتبط با جولیانوس در فرهنگهای مختلف تفاوت دارد. در سیرودییل، او با ادبیات، قانون، تاریخ و تناقض ارتباط دارد، در حالی که در اسکایریم بیشتر با ریاضیات و زبان پیوند خورده است.
به دلیل ارتباط مستقیم او با دانش، خرد و منطق، بسیاری از جادوگران، دانشمندان و ساحران او را میپرستند. همچنین فرقه رهبانی جولیانوس وظیفه نگهداری از الدر اسکرولز (Elder Scrolls) را بر عهده دارد.
5. کینارث؛ الهه آسمان، باد و عناصر
کینارث (Kynareth) یکی از ایزدانی است که در فرهنگهای مختلف تامریل با نامهای گوناگونی شناخته میشود. نوردها او را کاین (Kyne) مینامند، کوترینگیها کین (Kin)، خاجیتها خنارتی (Khenarthi) و ردگاردها تاوا (Tava).
کینارث الهه آسمان، باد، هوا و عناصر طبیعی است. برخی روایتها حتی او را مرتبط با ایجاد فضا برای شکلگیری آفرینش میدانند؛ بر اساس این روایت، هنگامی که لورخان پیشنهاد تشکیل جهان فانی را مطرح کرد، کینارث فضایی را برای این آفرینش فراهم کرد.نوردها کینارث را با نام کاین میشناسند و باور دارند که او همسر شور (Shor) بوده است. کوه مقدس او، یعنی گلوگاه جهان (Throat of the World)، بلندترین قله در سراسر تامریل است.
گریبیردها (Greybeards) گروهی از استادان و راهبان قدرتمند نورد هستند که در هایروثگار (High Hrothgar)، بر فراز گلوگاه جهان، زندگی میکنند و تمام زندگی خود را وقف مطالعه و تمرین توام (Thu'um) کردهاند. توام که به «صدای» (Voice) نیز شهرت دارد، قدرتی باستانی است که به فرد اجازه میدهد با استفاده از زبان اژدهایان، نیرویی جادویی و بسیار قدرتمند ایجاد کند. بر اساس باور نوردها، کینارث این قدرت را به نخستین نوردها بخشید و پارتورناکس (Paarthurnax)، اژدهای باستانی و برادر آلدویین، را فرستاد تا استفاده از توام را به آنان آموزش دهد. گریبیردها نیز بهعنوان استادان این هنر، دانش توام را نسل به نسل حفظ کردهاند.
6. مارا؛ مادر الهه و نماد عشق و شفقت
مارا (Mara) با عشق و شفقت ارتباط دارد و در بسیاری از فرهنگهای تامریل جایگاه مهمی دارد. در برخی روایتها، او همسر آکاتوش و در برخی دیگر همسر لورخان معرفی شده است.
مارا همچنین در داستانهای مربوط به آرکی نقش مهمی دارد. برخی افسانهها میگویند او آرکی را از یک انسان معمولی به یک خدا تبدیل کرد، در حالی که روایتهای دیگری او را مادر آرکی میدانند.در اسکایریم، مارا بهطور ویژه با ازدواج ارتباط دارد و بهعنوان حامی ازدواج شناخته میشود. کسانی که قصد ازدواج دارند، آمولت مارا (Amulet of Mara) را بر گردن میاندازند تا نشان دهند برای ازدواج آماده هستند. مراسم ازدواج نیز در معابد مارا و به نام او برگزار میشود.
7. استندار؛ خدای قدرت عادلانه و شفقت
استندار (Stendarr) خدای قدرت عادلانه و بردباری رحیمانه است. قضات و حاکمان برای دریافت راهنمایی به او روی میآورند و سربازان لژیون امپراتوری نیز از عدالت و درستی او نیرو میگیرند.
با گذشت زمان، استندار بیش از پیش به نماد شفقت و رحمت تبدیل شد. با این حال، آلتْمرهای اولیه او را «مدافع یا توجیهکننده انسانها» میدانستند.
گفته میشود استندار در دوره زندگی تیبر سپتیم در کنار او قدم میزد.پس از بحران آبلیوین (Oblivion Crisis)، گروهی متعصب به نام نگهبانان استندار (Vigilants of Stendarr) شکل گرفتند. اعضای این گروه در سراسر جهان به دنبال موجودات و نیروهای غیرطبیعی میگشتند و تلاش میکردند آنها را نابود کنند؛ از جمله خونآشامها و کاربران جادو.
8. زنیثار؛ خدای کار، تجارت و بازرگانی
زنیثار (Zenithar) خدای کار، تجارت و بازرگانی است. آموزههای او بر سختکوشی، خرج کردن عاقلانه و زندگی از راه کار تاکید دارند و دزدی را رد میکنند.
به همین دلیل، صنعتگران، بازرگانان و اعضای طبقه متوسط معمولاً علاقه ویژهای به پرستش زنیثار دارند.ارتباط او با کینارث نیز قابل توجه است. از آنجا که مواد و منابع مورد استفاده در صنعت و ساختوساز اغلب با حوزه کینارث ارتباط پیدا میکنند، این دو ایزد در برخی سنتها در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
تالوس؛ ایزد نهم
تالوس (Talos) با هشت ایزد دیگر تفاوت مهمی دارد؛ او از ابتدا بخشی از پانتئون آلسییا نبود.
تالوس در دوران زندگی خود با نام تیبر سپتیم (Tiber Septim) شناخته میشد. او یک دراگونبورن (Dragonborn) بود و اگرچه بخش زیادی از زندگیاش با افسانهها و روایتهای اسطورهای درآمیخته است، در تاریخ تامریل نقش بسیار مهمی داشت.
تیبر سپتیم توانست پس از فتح سرزمینهای مختلف تامریل، آنها را تحت فرمان یک امپراتوری واحد متحد کند و به این ترتیب امپراتوری سوم را بنیان بگذارد. پس از مرگ و عروج او به مقام خدایی، با نام تالوس مورد پرستش قرار گرفت و به این ترتیب تعداد خدایان پانتئون از هشت به نه رسید.
برخی افسانهها حتی ادعا میکنند که تالوس هنگام عروج به مقام خدایی، جوهر تقریباً تمام اژدهایان تامریل را در خود جذب کرد؛ اتفاقی که طبق این روایتها تقریباً به انقراض اژدهایان منجر شد.
تالوس و ممنوعیت پرستش او
دودمان سپتیم آغازگر دوران سوم بود. اما در دوران چهارم، میان دومینیون آلدمری (Aldmeri Dominion) و امپراتوری جنگی بزرگ رخ داد. این جنگ با پیمان سفید-طلایی (White-Gold Concordat) پایان یافت.
یکی از شروط این پیمان، ممنوعیت پرستش تالوس در قلمرو امپراتوری بود. این تصمیم خشم بسیاری از نوردهای اسکایریم را برانگیخت؛ زیرا تالوس برای آنان تنها یک خدا نبود، بلکه قهرمانی انسانی و یکی از مهمترین شخصیتهای تاریخ نوردها محسوب میشد.
ممنوعیت پرستش تالوس در نهایت به یکی از عوامل مهم جنگ داخلی اسکایریم تبدیل شد. نوردها برای حفظ حق پرستش خدای قهرمان خود در برابر امپراتوری و دومینیون آلدمری ایستادند.
تفاوت پانتئون امپراتوری با خدایان فرهنگهای دیگر
اگرچه پانتئون امپراتوری در سراسر تامریل مورد پرستش قرار نمیگیرد، بسیاری از مفاهیم و شخصیتهای آن در فرهنگهای مختلف با نامهای متفاوت دیده میشوند. برای مثال، کینارث در میان نوردها کاین نام دارد و در میان خاجیتها با نام خنارتی شناخته میشود. جولیانوس نیز در فرهنگ نوردی با نام ژونال شناخته میشود و آکاتوش در اسطورهشناسی الفی با آوری-اِل ارتباط دارد.
این تفاوت نامها و روایتها نشان میدهد که دین و اسطورهشناسی در The Elder Scrolls یک سیستم کاملاً یکپارچه نیست. یک ایزد میتواند در فرهنگهای مختلف ویژگیها، نامها و داستانهای متفاوتی داشته باشد، در حالی که همچنان به همان مفهوم یا نیروی الهی اشاره کند.
با وجود این تفاوتها، بسیاری از جنبههای این خدایان تقریباً در تمام فرهنگهای تامریل دیده میشود. آنها مفاهیمی مانند زمان، زندگی و مرگ، عشق، زیبایی، دانش، طبیعت، عدالت، شفقت، کار و تجارت را نمایندگی میکنند و در شکلگیری ارزشهای اخلاقی و اجتماعی جوامع تامریل نقش دارند.
به همین دلیل، پانتئون امپراتوری و خدایان نهگانه یکی از مهمترین بخشهای ساختار مذهبی و اسطورهای جهان The Elder Scrolls هستند و احتمالاً این مفاهیم و شخصیتها در بازیهای آینده این مجموعه نیز همچنان حضور خواهند داشت.
هنوز دیدگاهی درباره این مقاله ذکر نشده است، شما اولین دیدگاه را درباره این مقاله بنویسید