بازیGrand Theft Auto V (GTA V) یکی از محبوب‌ترین، تاثیرگذارترین و پرفروش‌ترین بازی‌های تاریخ صنعت ویدیوگیم است که در سال 2013 توسط شرکت Rockstar Games منتشر شد. داستان بازی در شهر خیالی Los Santos، الهام‌گرفته از لس‌آنجلس، و مناطق اطراف آن جریان دارد با دنیایی گسترده و پویا که بازیکنان می‌توانند آزادانه در آن به گشت‌وگذار بپردازند. روایت بازی نیز حول محور سه شخصیت اصلی به نام‌های مایکل، فرانکلین و تریور شکل می‌گیرد که هرکدام گذشته، انگیزه‌ها و داستان متفاوتی دارند و سرنوشتشان در طول ماجرا به یکدیگر گره می‌خورد.

در این مقاله می‌خوانیم:
تاریخ انتشار اولیه 17 سپتامبر 2013
جوایز کسب‌شده بهترین بازی موردانتظار در Spike Video Game Awards 2012؛ بهترین بازی سال در Golden Joystick Awards 2013؛ بهترین بازی سال و بهترین موسیقی متن در VGX 2013؛ بهترین فناوری در Game Developers Choice Awards 2014؛ دستاورد برجسته در مهندسی گیم‌پلی در D.I.C.E. Awards 2014؛ بهترین بازی بریتانیایی و بهترین طراحی بازی در BAFTA Games Awards 2014؛ بهترین نسخه بازسازی‌شده در The Game Awards 2014
نامزدی‌ها بهترین بازی اکشن و ماجراجویی در Satellite Awards 2013؛ بهترین استودیو، بهترین بازی اکشن و ماجراجویی، بهترین بازی ایکس‌باکس، بهترین بازی پلی‌استیشن، بهترین صداپیشه، بهترین ترانه و شخصیت سال در VGX 2013؛ بهترین بازی سال، بهترین صداگذاری و بهترین طراحی در Game Developers Choice Awards 2014؛ بهترین بازی سال، بهترین کارگردانی، بهترین مهندسی بصری، بهترین طراحی صدا، نوآوری در بازی و بهترین اجرای شخصیت در D.I.C.E. Awards 2014؛ بهترین بازی، بهترین بازی اکشن و ماجراجویی، بهترین دستاورد صوتی، نوآوری در بازی، بهترین اجرا و بهترین داستان در BAFTA Games Awards 2014
پلتفرم‌ها پلی‌استیشن 5، پلی‌استیشن 4، ایکس‌باکس وان، ایکس‌باکس سری X و S، پلی‌استیشن 3، ایکس‌باکس 360 و ویندوز
توسعه‌دهندگان Rockstar Games و Rockstar North
آهنگ‌سازان Tangerine Dream، The Alchemist، Woody Jackson و Oh No

GTA V از نظر تجاری به موفقیتی کم‌نظیر دست یافته است. تا اواخر سال 2026، فروش جهانی بازی به حدود 235 میلیون نسخه رسیده و درآمد آن از 10 میلیارد دلار فراتر رفته است. این آمار، GTA V را در جایگاه یکی از پرفروش‌ترین بازی‌های تاریخ، پس از آثاری مانند Minecraft و Tetris، قرار می‌دهد. همچنین این بازی نزدیک به نیمی از مجموع فروش مجموعه Grand Theft Auto را به خود اختصاص داده است. در کنار نسخه داستانی، بخش آنلاین بازی یعنی GTA Online نیز با جذب میلیون‌ها بازیکن و دریافت به‌روزرسانی‌های مداوم، همچنان یکی از موفق‌ترین تجربه‌های چندنفره در صنعت بازی به شمار می‌رود.

تصویری از 3کاراکتر بازی gta v

از نظر گیم‌پلی، GTA V ترکیبی از اکشن، رانندگی، تیراندازی و ماموریت‌های داستان‌محور را در اختیار بازیکنان قرار می‌دهد و در کنار آن، آزادی عمل زیادی برای کاوش در جهان بازی فراهم می‌کند. طراحی دقیق محیط‌ها، جزئیات فراوان دنیای بازی، طنز سیاه و نگاه انتقادی آن به جامعه آمریکا، از جمله عواملی هستند که به ماندگاری این اثر کمک کرده‌اند. GTA V با ارائه چنین ترکیبی، استانداردهای تازه‌ای برای طراحی بازی‌های جهان‌باز تعریف کرد و حتی پس از گذشت بیش از 13 سال از انتشارش، همچنان یکی از پرمخاطب‌ترین و موفق‌ترین بازی‌های صنعت ویدیوگیم محسوب می‌شود.

روند توسعه بازی Grand Theft Auto V

توسعه Grand Theft Auto V یکی از بزرگ‌ترین و پرهزینه‌ترین پروژه‌های تاریخ صنعت بازی‌های ویدیویی تا ان زمان(هزینه توسعه حدود 135–140 میلیون دلار تخمین زده می‌شد و  با احتساب بازاریابی، رقم کل به حدود 265 تا 276 میلیون دلار می‌رسید)بود؛ پروژه‌ای که راک‌استار گیمز (Rockstar Games) برای ساخت آن به سراغ ایده‌هایی جاه‌طلبانه‌تر از نسخه‌های قبلی مجموعه رفت. هدف سازندگان این بود که جهانی زنده و باورپذیر خلق کنند که در کنار آزادی عمل گسترده، داستانی جذاب با سه شخصیت اصلی، فعالیت‌های متنوع و یک بخش آنلاین مستقل داشته باشد.

در این پروژه، نقش برادران هاوزر (Houser Brothers)، یعنی سم هاوزر (Sam Houser) و دن هاوزر (Dan Houser)، اهمیت ویژه‌ای داشت. سم به‌عنوان یکی از بنیان‌گذاران راک‌استار و رئیس شرکت، نقش مهمی در هدایت خلاقانه و تعیین چشم‌انداز کلی مجموعه ایفا می‌کرد. دن نیز به‌عنوان نویسنده و یکی از مدیران خلاق شرکت، مسئولیت مهمی در شکل‌گیری داستان، شخصیت‌ها، دیالوگ‌ها و فضای طنزآمیز بازی داشت. در کنار آن‌ها، لزلی بنزیس (Leslie Benzies)، رئیس وقت استودیوی Rockstar North و تهیه‌کننده اصلی پروژه، نقش مهمی در مدیریت روند تولید و هماهنگی تیم‌های مختلف ایفا کرد.

سم هوازر دن هوازر ولزلی از سازندگان gtav

اعضای کلیدی Rockstar Games در مراسم BAFTA Games Awards 2014از چپ به راست:
سم هاوزر (بنیان‌گذار و رئیس Rockstar Games)، آرون گاربوت (کارگردان هنری Rockstar North)، دن هاوزر (بنیان‌گذار و معاون خلاقیت) و لزلی بنزیس (رئیس وقت Rockstar North)در این مراسم، Rockstar به خاطر تاثیر عمیق مجموعه GTA بر صنعت بازی‌سازی، جایزه معتبر BAFTA Fellowship را دریافت کرد.

توسعه بازی پس از انتشار GTA IV در سال 2008 وارد مراحل اولیه شد و تولید اصلی آن چندین سال ادامه پیدا کرد. مسئولیت ساخت پروژه بر عهده استودیوی Rockstar North در ادینبرو اسکاتلند بود؛ اما به دلیل ابعاد گسترده بازی، سایر استودیوهای بین‌المللی راک‌استار نیز در روند تولید مشارکت داشتند. در نهایت، بیش از هزار نفر در ساخت این اثر همکاری کردند

چرا لس سانتوس؟

ایده اولیه GTA V در اواخر روند توسعه GTA IV شکل گرفت؛ دن هاوزر در مصاحبه‌ای توضیح داده بود که پس از GTA San Andreas، سازندگان در نسخه چهارم تصمیم گرفتند تجربه‌ای متمرکزتر و محدودتر ارائه کنند، زیرا ساخت بازی‌های نسل هفتم با سخت‌افزارهای جدید پیچیدگی‌های زیادی داشت، اما پس از کسب تجربه بیشتر با این سخت‌افزارها، تیم توسعه می‌خواست دوباره به سراغ یک جهان گسترده برود و محیط‌های طبیعی و فضاهای بیرون از شهر را با جزئیات بیشتری به تصویر بکشد. انتخاب لس‌آنجلس به‌عنوان الهام اصلی دنیای بازی نیز از همین تصمیم سرچشمه گرفت؛ راک‌استار پیش‌تر در GTA San Andreas از این شهر الهام گرفته بود، اما لس سانتوس آن بازی تنها بخشی از یک ایالت بزرگ‌تر بود و فرصت کافی برای بازآفرینی دقیق زندگی شهری لس‌آنجلس وجود نداشت، در حالی که سازندگان احساس می‌کردند این شهر ظرفیت زیادی برای خلق تجربه‌ای متفاوت دارد، به‌خصوص اینکه اعضای راک‌استار به واسطه فعالیت‌های استودیوهای شرکت در کالیفرنیا، شناخت مناسبی از منطقه داشتند.

مهم‌تر از آن، ماهیت چندپارچه و افقی لس‌آنجلس در تضاد کامل با نیویورک (الهام‌بخش لیبرتی سیتی در GTA IV) که شهری عمودی، فشرده و متمرکز است قرار داشت و این ویژگی به تیم سازنده اجازه می‌داد ایده انقلابی سه شخصیت اصلی قابل بازی را به‌صورت ارگانیک پیاده کنند، طوری که هر کاراکتر نماینده یک لایه جغرافیایی و اجتماعی خاص از جنوب کالیفرنیا باشد؛ به این ترتیب مایکل به نماد تجمل، بحران میانسالی و رویای هالیوودی در تپه‌های واین‌وود تبدیل شد، فرانکلین نمایندگی حاشیه شهر، فرهنگ گنگستری مدرن و تلاش برای صعود طبقاتی را در جنوب لس سانتوس بر عهده گرفت و ترور به‌عنوان نماد آشوب، حاشیه‌نشینی و فقر در مناطق بیابانی بلین کانتی (برگرفته از دریاچه سالتون و صحرای موهاوی) خلق شد. در نتیجه، لس سانتوس این بار به مرکز اصلی ماجراجویی تبدیل شد و مناطق اطراف آن، از کوهستان‌ها و جنگل‌ها گرفته تا سواحل و مناطق روستایی، در طراحی نقشه جای گرفتند .

سازندگان می‌خواستند تصویری طنزآمیز و اغراق‌شده از فرهنگ، سبک زندگی و تضادهای اجتماعی کالیفرنیای جنوبی ارائه کنند. انتخاب این منطقه به راک‌استار فرصت داد تا همزمان پیامدهای رکود اقتصادی اواخر دهه 2000 میلادی و انفجار فرهنگ سلبریتی‌محور و شبکه‌های اجتماعی را به سخره بگیرد و تضاد شدید طبقاتی، فرهنگ مصرف‌گرایی و حضور اقشار کاملاً متفاوت را در قالب ویلاهای فوق‌مدرن و گران‌قیمتی که تنها چند کیلومتر با کمپ‌های بی‌خانمان‌ها و مناطق صنعتی متروکه فاصله دارند، در فضای اجتماعی بازی بازتاب دهد.

تحقیقات میدانی و شکل‌گیری داستان و شخصیت‌ها

تحقیقات راک‌استار برای ساخت GTA V تنها به طراحی نقشه و بازسازی لس‌آنجلس محدود نمی‌شد، هرچند که تیم هنری و طراحان محیط به سرپرستی آرون گاربت در همان بخش طراحی شهر نیز با تهیه بیش از 250 هزار عکس باکیفیت، ضبط ساعت‌ها ویدیو از زاویه دید راننده در بزرگراه‌ها و خیابان‌های جنوب کالیفرنیا و گفتگو با تاریخ‌نگاران معماری و کارشناسان جرم‌شناسی محلی، جزئیاتی همچون نورپردازی، بافت جاده‌ها، نقاشی‌های دیواری (گرافیتی‌ها) و فرهنگ بصری محله‌های مختلف را با دقتی مثال‌زدنی بازسازی کرده بودند.
 
در کنار این تحقیقات محیطی، تیم نویسندگی نیز برای خلق داستانی باورپذیر و شخصیت‌هایی که رفتار و گفتارشان به دنیای واقعی نزدیک باشد، تحقیقات گسترده‌ای درباره جرایم سازمان‌یافته، گروه‌های خیابانی و ساختارهای امنیتی آمریکا انجام داد؛ دن هاوزر در مصاحبه‌ای با روزنامه گاردین در سپتامبر 2013، به بخشی از این تحقیقات اشاره کرد و گفت اعضای تیم با ماموران FBI که تجربه فعالیت مخفیانه داشتند، متخصصان مافیا و گنگسترهای خیابانی صحبت کرده‌اند و حتی از یک زندان واقعی نیز بازدید کردند تا از نزدیک با فضای چنین مکان‌هایی آشنا شوند. این تحقیقات به سازندگان کمک کرد تا زبان و اصطلاحات رایج میان گروه‌های خلافکار، شیوه رفتار آن‌ها و جزئیات زندگی افرادی را که درگیر فعالیت‌های غیرقانونی هستند، بهتر درک کنند، زیرا از آنجا که بخش مهمی از داستان GTA V درباره سرقت‌های مسلحانه، روابط میان مجرمان و درگیری با نیروهای پلیس است، آشنایی با واقعیت‌های این دنیا برای تیم نویسندگی اهمیت زیادی داشت؛ البته راک‌استار قصد نداشت یک روایت مستند از جرایم آمریکا ارائه کند، بلکه اطلاعات جمع‌آوری‌شده را با طنز سیاه، اغراق و نگاه انتقادی همیشگی مجموعه ترکیب کرد تا دنیایی خیالی اما آشنا خلق کند. میزان توجه به جزئیات داستانی را می‌توان در حجم فیلمنامه بازی نیز مشاهده کرد که دن هاوزر در همان مصاحبه به فیلمنامه‌ای با حدود هزار صفحه اشاره کرد و این موضوع نشان‌دهنده گستردگی دیالوگ‌ها، اتفاقات داستانی و تعاملات شخصیت‌ها بود؛ این حجم از محتوا برای بازی‌ای که بازیکن می‌توانست در آن آزادانه میان ماموریت‌ها به گشت‌وگذار بپردازد، اهمیت زیادی داشت، زیرا نویسندگان باید علاوه بر روایت اصلی، برای موقعیت‌های مختلف و تعاملات میان شخصیت‌ها نیز محتوای متناسبی آماده می‌کردند.
گروه های گنگستری واقعی و منبع الهام بازی گروه های گنگستری واقعی و منبع الهام بازی گروه های گنگستری واقعی و منبع الهام بازی

یکی از جزئیات جالب طراحی گنگ‌ها در GTA V، تقسیم شدن Families به چند گروه کوچک‌تر یا همان Set است.در واقعیت هم گنگ‌های بزرگی مانند Crips و Bloods از مجموعه‌ای از گروه‌های محلی تشکیل شده‌اند که هرکدام قلمرو، اعضا و گاهی اختلافات داخلی خودشان را دارند. حتی اعضای گروه‌هایی که به یک مجموعه بزرگ‌تر تعلق دارند، لزوماً روابط دوستانه‌ای با یکدیگر ندارند.راک‌استار این ویژگی را در بازی هم بازتاب داده است. برای مثال، Families شامل گروه‌هایی مانند Forum Drive Families، Carson Avenue Families و Davis Neighborhood Families است.این مسئله باعث می‌شود دنیای گنگستری بازی واقع‌گرایانه‌تر باشد؛ چون برخلاف تصور رایج، همه اعضای یک گنگ الزاماً مثل یک سازمان منسجم و متحد رفتار نمی‌کنند.

توسعه داستان و ایده سه شخصیت اصلی

یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های راک‌استار در روند توسعه GTA V، کنار گذاشتن ساختار تک‌قهرمانی نسخه‌های قبلی و استفاده از سه شخصیت اصلی قابل‌بازی بود. مایکل، فرانکلین و ترور هرکدام پیشینه، شخصیت و انگیزه‌های متفاوتی داشتند و سازندگان می‌خواستند بازیکنان بتوانند یک داستان جنایی را از سه زاویه مختلف دنبال کنند.

دن هاوزر و تیم نویسندگی برای رسیدن به این هدف باید ساختاری طراحی می‌کردند که در آن سه خط داستانی مستقل، در عین حفظ هویت خود، به یک روایت مشترک متصل شوند. این تصمیم فقط به داستان محدود نمی‌شد و روی طراحی ماموریت‌ها، نحوه روایت اتفاقات و حتی ساختار گیم‌پلی تاثیر می‌گذاشت. بازیکن می‌توانست در جریان بسیاری از بخش‌های بازی میان سه شخصیت جابه‌جا شود و از توانایی‌ها و موقعیت متفاوت آن‌ها استفاده کند.

سه کاراکتر بازی gta v

برای مثال، مایکل در تیراندازی می‌توانست زمان را آهسته کند، فرانکلین هنگام رانندگی از قابلیت ویژه‌ای برای کاهش سرعت زمان استفاده می‌کرد و ترور نیز با ورود به حالت خشم، آسیب بیشتری وارد می‌کرد. به این ترتیب، تفاوت شخصیت‌ها صرفاً به دیالوگ‌ها و پیشینه داستانی آن‌ها محدود نبود و در تجربه عملی بازی نیز دیده می‌شد.

دن هاوزر در مصاحبه گاردین توضیح داد که وجود سه شخصیت اصلی به نویسندگان اجازه می‌داد داستان‌هایی با ظرافت و پیچیدگی بیشتر خلق کنند؛ شخصیت‌هایی که برخلاف یک قهرمان همه‌فن‌حریف، هرکدام نقاط قوت و ضعف خاص خود را داشتند. ایده داشتن قهرمانی که بازنشسته شده و خانواده‌ای دارد نیز یکی از موضوعاتی بود که در شکل‌گیری شخصیت مایکل نقش داشت. این رویکرد به راک‌استار فرصت داد تا علاوه بر سرقت و خشونت، موضوعاتی مانند خانواده، روابط والدین و فرزندان و بحران‌های شخصی را نیز وارد داستان کند.

برای زنده کردن سه شخصیت اصلی، راک‌استار به سراغ بازیگرانی رفت که بتوانند علاوه بر صداپیشگی، حرکات بدن و حالات چهره شخصیت‌ها را نیز اجرا کنند. ند لوک (Ned Luke) در نقش مایکل، شان فونتنو (Shawn Fonteno) در نقش فرانکلین و استیون آگ (Steven Ogg) در نقش ترور انتخاب شدند. جالب اینجاست که بازیگران تا پس از امضای قرارداد نمی‌دانستند روی پروژهٔ Grand Theft Auto V کار می‌کنند؛ تست‌ها با صحنه‌های بی‌نام و تحت عنوان ساختگی «Paradise» برگزار می‌شد.

تصویری از صدا پیشه های کاراکتر های بازی

لیست از چپ به راست به این شکل است:

مایکل → ند لوک
فرانکلین → شان فونتنو
ترور → استیون آگ
لستر → جی کلایتز
لامار → جرالد «اسلینک» جانسون
آماندا → ویکی ون تاسل
جیمی → دنی تامبرلی
تریسی → میشل سینات

سازندگان از فناوری موشن‌کپچر (Performance Capture) برای ثبت همزمان حرکات بدن و حالات چهره استفاده کردند که بازیگران لباس‌های تنگ موشن‌کپچر با ده‌ها مارکر می‌پوشیدند و تقریباً تمام حرکات( از راه رفتن و دویدن گرفته تا دعوا و صحنه‌های اکشن ) را خودشان اجرا می‌کردند. این فرایند حدود سه تا سه و نیم سال طول کشید و به تیم انیمیشن اجازه داد واکنش‌ها، زبان بدن و جزئیات رفتاری شخصیت‌ها را با دقت کامل و به شکل سینمایی به بازی منتقل کند. در نتیجه بسیاری از تعاملات و کات‌سین‌ها حال و هوای فیلم گونه پیدا کردند و هر شخصیت هویت حرکتی و رفتاری متمایزی یافت.

 یک  جالب هم که دربارهٔ انتخاب بازیگران ز وجود دارد این است که شان فونتنو (فرانکلین) پسرخالهٔ واقعی Young Maylay (صداپیشه CJ در GTA San Andreas) است و خودش هم در آن بازی نقش کوچکی داشته. او در محلهٔ Watts لس‌آنجلس بزرگ شده و تجربهٔ واقعی زندگی خیابانی و گانگستری‌اش شباهت زیادی به فرانکلین داشت؛ به همین دلیل نقش برایش بسیار طبیعی بود همینطور ند لوک پیش از این پروژه تقریباً تصمیم گرفته بود بازیگری را کنار بگذارد، اما نقش مایکل او را دوباره به کار بازگرداند. همچنین شیمی قوی بین ند لوک و استیون آگ در تست‌های مشترک، نقش مهمی در انتخاب نهایی هر دو بازیگر داشت.

همکاری استودیوهای مختلف راک‌استار

با افزایش ابعاد پروژه، Rockstar North به‌تنهایی قادر به انجام تمام مراحل توسعه نبود. تیم اصلی این استودیو حدود 360 نفر بود، اما برای پیشبرد چنین پروژه‌ای به نیروی بسیار بیشتری نیاز داشت. به همین دلیل، استودیوهای مختلف راک‌استار در سراسر جهان به کمک تیم اصلی آمدند. Rockstar Leeds، Rockstar Lincoln، Rockstar London، Rockstar New England، Rockstar San Diego و Rockstar Toronto از جمله استودیوهایی بودند که در تولید بازی مشارکت داشتند.

تصویری از استدیو های راک استار

لسلی بنزیس (Leslie Benzies)، تهیه‌کننده وقت بازی، در مصاحبه‌ای با نشریه MCV توضیح داد که ساخت چنین پروژه‌ای به همکاری بیش از هزار نفر نیاز داشت و حتی تاکید کرد که این تعداد «احتمالاً خیلی بیشتر» بوده است. او همچنین به افزایش چشمگیر جزئیات اشاره کرد و توضیح داد که میزان پیچیدگی مدل‌سازی و طراحی عناصر محیطی نسبت به GTA IV به‌مراتب بیشتر شده است. بنزیس در همان مصاحبه مثالی زد و گفت که قبلاً مدل ماشین‌ها فقط چهار قطعه متحرک داشتند، اما در GTA V تنها سقف تاشوی یک ماشین 15 قطعه متحرک داشت و به‌طور کلی جزئیات بازی 10 تا 20 برابر بیشتر از نسخه قبلی شده بود. به همین دلیل بود که راک‌استار دیگر نمی‌خواست هزار نفر را در یک مکان جمع کند و مدل کار توزیع‌شده میان استودیوهای مختلف را در پیش گرفت.

تصویری از شهر لوسانتوس

این همکاری گسترده به معنای تقسیم ساده وظایف میان استودیوها نبود و بخش‌های مختلف بازی باید با یکدیگر هماهنگ می‌شدند؛ زیرا تغییر در یک سیستم می‌توانست روی عملکرد بخش‌های دیگر تاثیر بگذارد. آدام فاولر (Technical Director) نیز تاکید کرده بود که به‌خاطر وابستگی شدید سیستم‌ها به یکدیگر، ارتباط مستمر میان تیم اصلی در ادینبرو و استودیوهای همکار اهمیت حیاتی داشت. در این میان، Rockstar North همچنان رهبری خلاقانه و فنی پروژه را بر عهده داشت و سایر استودیوها در زمینه‌هایی مانند هنر محیطی، انیمیشن، تست کیفیت و بخش‌های فنی تخصصی از آن پشتیبانی می‌کردند. 

معرفی و انتشار

راک‌استار در تاریخ 25 اکتبر 2011 (3 آبان 1390) با یک توییت ساده #GTAV و تغییر صفحه اصلی سایت خود، به‌صورت رسمی اعلام کرد که GTA V در دست توسعه قرار دارد. این اعلام ناگهانی موج بزرگی از هیجان ایجاد کرد و موضوع به سرعت در توییتر ترند شد. نخستین تریلر بازی نیز در 2 نوامبر 2011 (11 آبان 1390) منتشر شد؛ تریلری حدود 84 تا 85 ثانیه‌ای که بازگشت مجموعه به San Andreas و لس سانتوس را تایید می‌کرد و با صدای مایکل شروع می‌شد.

واکنش‌ها بسیار پرشور بود. رسانه‌های بزرگ مثل BBC، Wired، Forbes و Ars Technica بلافاصله پوشش دادند و تریلر را «stunning» توصیف کردند و طرفداران ماه‌ها روی تک‌تک فریم‌های تریلر کار کردند: نظریه‌های مختلف ساختند (مثلاً این‌که مرد بی‌خانمان انتهای تریلر نیکو از GTA IV است، یا سیستم خرید و فروش املاک به صورت کامل وجود دارد) و حتی شروع به نقشه‌برداری جمعی از دنیای بازی بر اساس تصاویر تریلر کردند. نقشه‌های طرفداران قبل از عرضه بازی دقت شگفت‌انگیزی داشتند.

از نظر آماری نیز هایپ قابل توجهی ایجاد شده بود. تریلر رسمی فقط روی کانال یوتیوب راک‌استار ظرف حدود یک ماه به بیش از 9 میلیون بازدید رسید (میانگین حدود 170 بازدید در دقیقه) که این عدد در آن زمان برای تریلر بازی خیلی بالا محسوب می‌شد و بعدها رکورد گینس «بیشترین بازدید تریلر برای بازی اکشن-ماجراجویی» را گرفت (تا سال‌ها بعد ده‌ها میلیون بازدید داشت و اکنون بیش از 120 میلیون است) و  نزدیک به عرضه نیز فقط در آمریکا حدود 3.5 میلیون پیش‌سفارش ثبت شده بود (حدود 2.1 میلیون برای ایکس‌باکس 360 و 1.4 میلیون برای پلی‌استیشن 3) و برآوردهای کلی پیش‌سفارش جهانی حدود 7 میلیون نسخه میرسید. تحلیل‌گران هم از همان زمان پیش‌بینی می‌کردند که بازی می‌تواند در سال اول بیش از 25 میلیون نسخه بفروشد و حتی به مرز یک میلیارد دلار برسد (که بعداً خیلی زودتر از انتظار محقق شد).

در ابتدا قرار بود بازی در بهار سال 2013 منتشر شود؛ اما در ژانویه همان سال، راک‌استار اعلام کرد که برای تکمیل پروژه به زمان بیشتری نیاز دارد. در اطلاعیه رسمی شرکت، دلیل این تاخیر، گستردگی و پیچیدگی پروژه و نیاز به پرداخت نهایی جزئیات عنوان شد. به این ترتیب، تاریخ انتشار بازی به 17 سپتامبر 2013 (26 شهریور 1392) منتقل شد.

سرانجام GTA V در تاریخ اعلام‌شده برای پلی‌استیشن 3 و ایکس‌باکس 360 منتشر شد و استقبال گسترده‌ای را تجربه کرد. بااین‌حال، راک‌استار به همین نسخه‌ها بسنده نکرد و در سال 2014 نسخه ارتقایافته بازی را برای پلی‌استیشن 4 و ایکس‌باکس وان عرضه کرد. این نسخه از نظر کیفیت بصری، فاصله دید، تراکم ترافیک، پوشش گیاهی و جزئیات محیطی پیشرفت‌هایی داشت و برای نخستین بار امکان تجربه بازی از زاویه دید اول‌شخص را نیز فراهم کرد.
نسخه رایانه‌های شخصی نیز در 14 آوریل 2015 منتشر شد و امکانات گرافیکی بیشتری، از جمله پشتیبانی از وضوح تصویر 4K، نرخ 60 فریم بر ثانیه و تنظیمات گسترده گرافیکی را در اختیار بازیکنان قرار داد.

تصاویری از روز عرضه بازی gta v تصاویری از روز عرضه بازی تصاویری از روز عرضه بازی

هیجان برای انتشار GTA V منجر به خلق لحظات ماندگاری شد 

شکل‌گیری GTA Online و مشکلات زمان عرضه

یکی دیگر از بخش‌های مهم پروژه، توسعه حالت چندنفره آنلاین بود. راک‌استار در کنار بخش داستانی، روی تجربه‌ای کار می‌کرد که بازیکنان بتوانند شخصیت اختصاصی خود را بسازند و در دنیای مشترک لس سانتوس به فعالیت بپردازند. نتیجه این تلاش‌ها، Grand Theft Auto Online بود که در تاریخ 1 اکتبر 2013، حدود دو هفته پس از انتشار بخش داستانی، در دسترس قرار گرفت.

ایده ساخت یک دنیای کاملاً آنلاین GTA در واقع به سال‌ها قبل و حتی زمان ساخت GTA III (حدود 2001) برمی‌گشت. لسلی بنزیس و تیم راک‌استار بارها گفته بودند که از همان زمان همیشه می‌خواستند چنین تجربه‌ای بسازند، اما نه نیروی انسانی کافی داشتند و نه تکنولوژی لازم. تیم از تجربه‌های چندنفره GTA IV و Red Dead Redemption درس گرفته بود و هدف اصلی‌اش این بود که تجربه تک‌نفره GTA را تا حد ممکن در یک محیط مشترک و پایدار بازسازی کند. از همان ابتدا هم تصمیم گرفته شد که GTA Online یک دنیای مستقل باشد تا بتواند جدا از داستان اصلی رشد کند.

بخشGTA Online برخلاف بخش داستانی، به سه شخصیت اصلی محدود نبود و بازیکنان می‌توانستند آواتار اختصاصی خود را طراحی کنند، کسب‌وکار راه بیندازند، ماموریت‌های مختلف انجام دهند و در فعالیت‌های گروهی شرکت کنند. این بخش قرار بود تجربه‌ای مستقل و گسترده در دنیای GTA V باشد که بازیکنان بتوانند در آن با دوستان خود همکاری کنند یا در فعالیت‌های رقابتی شرکت داشته باشند. جالب اینجاست که خود راک‌استار در ابتدا انتظار نداشت این بخش به چنین موفقیت عظیمی برسد و به یکی از ستون‌های اصلی درآمد و عمر تجاری بازی تبدیل شود.

بااین‌حال، راه‌اندازی این سرویس با مشکلات فنی قابل‌توجهی همراه شد. تعداد بالای بازیکنانی که در روز نخست برای ورود به GTA Online تلاش می‌کردند، فشار زیادی به سرورهای راک‌استار وارد کرد و برای همین بسیاری از کاربران نمی‌توانستند به سرورها متصل شوند و برخی دیگر هنگام ورود به سرورهای آنلاین، با خطاهای اتصال، قطع ارتباط یا توقف بازی در صفحه بارگذاری مواجه می‌شدند. حتی سیستم Matchmaking نیز در پیدا کردن بازیکنان و ساخت سشن با مشکل روبه‌رو بود یکی از دلایل شدت این مشکلات این بود که برخلاف بسیاری از بازی‌های آنلاین بزرگ آن زمان، GTA Online هیچ بتای عمومی نداشت و فقط با تست داخلی راه‌اندازی شده بود.

راک‌استار پیش از انتشار بازی هشدار داده بود که به دلیل استقبال گسترده از GTA V، احتمال بروز مشکلاتی در روزهای نخست راه‌اندازی بخش آنلاین وجود دارد  با وجود این، شدت مشکلات بیشتر از چیزی بود که بسیاری از بازیکنان انتظار داشتند. شرکت در اطلاعیه‌های خود اعلام کرد که فشار غیرمنتظره کاربران بر سرورها باعث ایجاد اختلال شده و تیم فنی به‌صورت شبانه‌روزی برای افزایش ظرفیت و برطرف کردن مشکلات تلاش می‌کند.

مشکلات تنها به اتصال سرورها محدود نمی‌شدند. برخی بازیکنان با باگ‌هایی مواجه شدند که باعث از دست رفتن پول، خودروها و حتی شخصیت ساخته‌شده آن‌ها می‌شد. در مواردی نیز کاربران پس از ورود به بخش آنلاین، آپارتمان‌هایی را که خریداری کرده بودند از دست می‌دادند یا اطلاعات شخصیت اصلی‌شان به‌درستی ذخیره نمی‌شد. این اتفاقات باعث شد راک‌استار در روزهای نخست چندین به‌روزرسانی فنی منتشر کند تا مشکلات مربوط به ورود به جلسات، ذخیره اطلاعات و عملکرد بخش آنلاین را برطرف کند.

برای مثال، به‌روزرسانی 5 اکتبر 2013 تعدادی از مشکلات اولیه، از جمله گیر کردن بازیکنان در مراحل آموزشی، حذف اشتباهی پول و از دست رفتن آپارتمان‌ها را هدف قرار داد. بااین‌حال، مشکلات در هفته دوم نیز به‌طور کامل برطرف نشده بودند و راک‌استار همچنان مشغول انتشار اصلاحیه‌های جدید بود. شرکت در نهایت برای جبران بخشی از مشکلات، اعلام کرد که به بازیکنان واجد شرایط مبلغ 500 هزار دلار درون‌بازی پرداخت می‌کند تا تجربه ناخوشایند روزهای نخست را جبران کند.

وضعیت در ماه‌های بعد از لانچ هم چندان امیدوارکننده نبود. در 8 تا 9 ماه اول سال 2014، GTA Online به سرعت بازیکنان خود را از دست می‌داد و خود تیم راک‌استار بعداً اعتراف کرد که نزدیک بود این بخش کاملاً شکست بخورد. به‌روزرسانی‌های اولیه به اندازه کافی جذاب نبودند و تیم هنوز تجربه لازم برای مدیریت یک بازی به‌صورت «لایو سرویس» را نداشت اما یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها هم طراحی سرقت‌های گروهی (Heists) بود که از همان مراحل اولیه توسعه در برنامه قرار داشت، اما آن‌قدر پیچیده از آب درآمد که چند بار از صفر بازنویسی شد و در نهایت 17 ماه بعد از لانچ، در مارس 2015 منتشر گردید. همین به‌روزرسانی سرقت‌ها نقطه عطف واقعی GTA Online شد.

 تصویری از والپیپر بخش انلاین بازی

با گذشت زمان و انتشار به‌روزرسانی‌های متعدد، وضعیت GTA Online بهبود پیدا کرد و این بخش به یکی از موفق‌ترین تجربه‌های چندنفره تاریخ بازی‌های ویدیویی تبدیل شد. راک‌استار به‌مرور ماموریت‌ها، سرقت‌های گروهی، وسایل نقلیه، سلاح‌ها، کسب‌وکارها و فعالیت‌های تازه‌ای به آن اضافه کرد. در نتیجه، GTA Online به پروژه‌ای بلندمدت تبدیل شد که عمر تجاری GTA V را به شکل چشمگیری افزایش داد و باعث شد بازی سال‌ها پس از انتشار اولیه همچنان بازیکنان فعالی داشته باشد؛ موفقیتی که در روزهای اول راه‌اندازی، حتی خود سازندگان هم چنین مقیاسی را برایش پیش‌بینی نمی‌کردند.

hاین مقاله به زودی به روز رسانی میشود...